BASA FIGURATIF, SARANA RETORIKA LAN ASPEK DEVIASI BASA SAJRONE ANTOLOGI GEGURITAN SERAT PLEROK ANGGITANE YUSUF SUSILO HARTONO (Tintingan Stilistika) - Hikmawati Hikmawati; Bambang Purnomo, (JOB (Jurnal Online Baradha), 2020)
Abstrak Antologi geguritan Serat Plerok anggitane Yusuf Susilo Hartono mujudake sawijine karya sastra kang narik kawigaten jalaran ngandhut tetembungan kang endah, tembung-tembung kang rinasa aneh lan saperangan tembung sing durung ana tegese (padhane), martandhakake style lan jembare wawasane panggurit sarta mujudake kamardikan panggurit anggone ngronce tetembungan ing geguritan (lisensia puitika). Tembung-tembung kang menawa rinasa aneh dening para pamaca. Kanthi tuwuhe tembung-tembung aneh mau, Yusuf Susilo Hartono nangkep lan mangerteni kanyatan bab-bab kang ana ing sanjabane nalar (logika). Sajrone maca antologi geguritan Serat Plerok, para pamaca dijak balapan ngoyak makna jiwa saperlu nyawang jembaring jagad gumelar. Kanggo mbabar jerone makna lan werdi kang kinandhut sajrone Serat Plerok iki dibutuhake tintingan stilistika. Tintingan stilistika uga digunakake kanggo medhar gaya basa (style) pangripta lan semiotik kanggo medhar isi sajrone geguritan-geguritan kasebut. Sajrone antologi geguritan Serat Plerok anggitane Yusuf Susilo Hartono ditemokake telung aspek stilistika kang dadi style panggurit yaiku basa figuratif, sarana retorika lan aspek deviasi basa. Mula, sajrone panliten iki bakal dirembung (1) wujude basa figuratif awujud majas metafora, (2) sarana retorika kang awujud repetisi lan (3) aspek deviasi basa awujud deviasi. Saka 58 geguritan kang ditliti ditemokake 22 dhata kang ngandhut basa figuratif awujud majas metafora, 34 dhata ngandhut sarana retorika awujud repetisi kang dipantha maneh dadi: anadiplosis (6 dhata), aliterasi (8 dhata), anafora (8 dhata) mesodiplosis (8 dhata) lan kiasmus (5 dhata), sarta 18 dhata kang ngandhut aspek deviasi basa awujud deviasi leksikal. Tembung wigati: basa figuratif, sarana retorika, deviasi, metafora, repetisi