تأ٠لی فقهی – حقوقی بر ٠ادۀ 575 قانون ٠دنی

قبولی دُرافشان, سید محمد مهدÛÂ
محسنی, سعید

Journal of Fiqh and Usul
سال. Û´Û³, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã

هرچند به طور اصولی باید سود و زیان ناشی از شرکت، در روابط خصوصی شرکا به نسبت سهم افراد در نظر گرفته شود، ولی با توجه به ضرورتهای موجود و نیاز به جلب مشارکت حداکثری، پیش‌بینی شرط تعلق سود بیشتر یا معافیت از تمام یا قسمتی از زیان در قراردادهای شرکت، امری متداول است. در حالی که ظاهر مادۀ 575 قانونی مدنی پذیرش تمام این شروط را برنمی‌تابد، بلکه مفهوم مخالف آن، بر بطلان شرط زیادت سود بدون عمل اضافه و شرط زیان بیشتر برای برخی از شرکا دلالت دارد. به همین جهت، ضروری است برای شناخت بهتر مادۀ 575، مبانی استدلالی آن بازخوانی‌شده و مورد نقد و بررسی قرار گیرد.
در همین راستا، با بررسی ابعاد مختلف فقهی و حقوقی موضوع مورد نظر و تدقیق در مبانی ارائه شده توسط فقیهان و حقوقدانان، می‌توان به این نتیجه رسید که مانعی برای پذیرش شروط مذکور وجود نداشته و شایسته است قانون‌گذار با اصلاح مادۀ 575 قانون مدنی، امکان پیش‌بینی شرط زیادت سود بدون مقابلۀ آن با عمل و امکان اشتراط زیادت زیان را فراهم آورد.
کلیدواژه‌ها: شرکت مدنی، شرکت تجاری، سود، زیان، شرط، عقد.