cover
Contact Name
-
Contact Email
-
Phone
-
Journal Mail Official
-
Editorial Address
-
Location
,
INDONESIA
Journal of Fiqh and Usul
ISSN : -     EISSN : -     DOI : -
Core Subject : Social,
Arjuna Subject : -
Articles 303 Documents
نگرشی بر تأثیر شروط باطل در عقد صابری, حسین; صفایی, مریم
فقه و اصول سال. Û´Û´, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.4116

Abstract

هرچند شرط فاسد، فاقد ضمانت اجرائی است، اما در این خصوص که آیا فساد آن به عقد نیز سرایت می‌کند یا نه، سه نظریه وجود دارد: نظریه‌ی افساد، نظریه‌ی عدم سرایت فساد و نظریه‌ی تفصیل. طرفداران نظریه‌ی اخیر با ادعای خروج تخصصی شرطی که موجب اختلال در ارکان عقد می‌شود - مانند: شرط منافی ذات و شرط مجهول - مبطل بودن آن را مفروغ‌عنه تلقی می‌کنند و به طور مطلق، به عدم افساد سایر شروط قائل می‌باشند. در مقاله‌ی پیش‌رو، از این سخن به میان می‌آید که شرط منافی، موجب اختلال در ارکان عقد نمی‌شود و شرط مجهول نیز که معامله را غرری و منهی‌عنه می‌کند، چنانچه علت نهی، صرفاً، ورود ضرر بر یکی از طرف‌ها باشد، می‌توان با اعطای حق فسخ به متضرر، به عدم افساد آن، قائل شد.
بررسی فقهی قرضِِ اسکناس و تأثیر تورّم بر آن ایزدی فرد, علی اکبر
فقه و اصول سال. Û´Û°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.3137

Abstract

از جمله معاملات رایج میان مردم ، قرض دادن به یکدیگر است. مال مقروضه گاه به صورت عین مال است مانند طلا و برنج و گاه پول رایج یعنی اسکناس می باشد. با توجه به این که در پول امروزی موضوع تورّم و کاهش ارزش اقتصادی آن مطرح است ، بدون شک در قرض دادن با اسکناس ، وام دهنده از لحاظ ارزش اقتصادی همان پولی را که سال قبل به وام گیرنده داده بود، نمی گیرد. برای جبران خسارت و جلوگیری از ضرر، بعضی معتقدند که می توان از ابتدا برابری ارزش اسکناس با طلا یا کالای دیگر را شرط نمود. عده ای « توان خرید » را مبنای اداء دین در نظر گرفته اند. برخی دیگر به دلیل مثلی بودن اسکناس ، معتقدند همان مقدار پولی که قرض داده شده ، باید برگردانده شود ، و بالاخره گروهی « نرخ تورّم » را به عنوان معیار محاسبه مطرح کرده اند. آنچه در این مقاله مورد مطالعه قرار می گیرد ، طرح نظریات مزبور و نقد و بررسی آنهاست. نظریه اول و دوم می تواند راهکار مناسبی باشد، اما با توجه به ماهیت عقد قرض که مبتنی بر غرر است و فلسفه آن که کمک داوطلبانه به نیازمندان بدون کسب منفعت همراه با احسان و نیکی است و نیز نیّت قرض دهنده که کسب رضای خدا و ثواب اخروی است، نظریه سوم یعنی محاسبه نرخ تورّم در قرض اسکناس با ماهیّت و فلسفه قرض منافات پیدا می کند. مثلی بودن اسکناس نیز به دلیل ارزش اعتباری آن ، محل تأمّل است و در قرض اسکناس با توجه به تعریفی که از پول شده ، کاربردی ندارد ؛ هرچند که به نظر طرفداران این نظریه برای جبران کاهش ارزش پول می توان شرط خسارت تأخیر تأدیه در ضمن عقد نمود که این ربطی به بحث ما ندارد. کلید واژه ها: قرض، اسکناس، تورّم، توان خرید، تأدیه، خسارت تأخیر، ربا.
دو جریان أخباریّه و سلفیّه در مواجهه جهانگیری, محسن; ناصری مقدم, حسین
فقه و اصول سال. Û´Û°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.3138

Abstract

تاریخ فقه اسلامی شاهد شکل‌گیری دو جریان به ظاهرهم‌سو و مشابه - هر چند در دو مقطع زمانی و با جلوه های متفاوت - بوده است. یک جریان، جنبش أخباریّه در مکتب امامیّه است که با رویکردی تازه در باب شریعت‌ورزی، ضمن نفی اجتهاد،عقل را در رسیدن به احکام شرعی، ناتوان می‌شمارد. جریان دوم سلفیّّه است که در میان اهل‌سنّّّت، اگر چه در اساس یک جریان اعتقادی است و صرفاً یک حرکت فقهی نیست، اما در عرصه فقه و شریعت نیز نگاههای ویژه ای داردکه تاحدود زیادی مشابه دیدگاه های اخباریّه است. ژرف‌اندیشی در آموزه‌ها، رویکردهای کلان و متدولوژی این دو جریان مهم اصول‌گرا، وجود مشاکلت‌ها و احیاناً تأثیر و تأثّرهایی را میان آنها آشکار می‌سازد. مواجهه‌ این دو جریان با فرآیند اجتهاد، نفی عقلانیّت در ساحت احکام، غیرموّجه دانستن استدلال ها و براهین عقلی در فهم شریعت و تکیه ی کامل بر روایات، از مهم ترین مواردی است که میان آن دو به نوعی همگن و متجانس می‌نماید. در این پژوهش، تلاش شده است تا گوشه هایی از مشابهت هایی این دو جریان، به ویژه در نوعِ نگاهی که به عقل دارند، مورد تأمّل و بررسی قرار گیرد. کلید واژه‌ ها: أخباریّه، سلفیّه، اصول‌گرایی، إجتهاد، عقل، فقه، شریعت، أحکام.
بازخوانی نظریه اشتراط تعدد اقرار محسنی دهكلانی, محمد; علیمرادی, امان الله
فقه و اصول سال. Û´Û°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.3139

Abstract

زنا، تنها به واسطه تعدد و تکرر اقرار (چهاردفعه) اثبات می‌شود و اقرار به کمتر از آن موجب ثبوت حد نیست. این نظریه‌ای است که مشهور فقهای امامیه بدان قائلند. در این‌میان، ابن ابی عقیل عمانی در برابر جریان مشهور قرار گرفته و معتقد است این‌گونه جرائم به-وسیله یک اقرار نیز قابل اثبات است. نویسنده با بازخوانی این مسئله و با تحلیل و ارزیابی مدارک و مستندات هر دو قول، نظریه سومی را اختیار نموده است. نویسنده اجمالاً معتقد است یک اقرار اگر واجد تمام شرایط نفوذ باشد، برای اثبات زنا کافی است. تنها در زنای موجب رجم به دلیل وجود روایات در این زمینه، اثبات آن محتاج چهار اقرار مستقل است. اصل و صدر این نظریه علاوه بر دارا بودن دلیل خاص، با عمومات و اطلاقات ادلّه نظیر عموم«اقرار العقلاء علی انفسهم جایز» سازگار است و فقره پایانی آن با «اصل احتیاط در دماء» همخوانی بیشتری دارد. کلید واژه‌ها: زنا ، ادله اثبات ، اقرار ، اشتراط تعدد ، رای شاذ.
جایگاه همسانی اخلاقی زوجین در تشکیل خانواده زارعی, محمدمهدی; عبداللهی, عبدالکریم
فقه و اصول سال. Û´Û°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.3140

Abstract

یکی از رمزهای اساسی ماندگاری دین مبین اسلام، اخلاقی بودن آموزه های آن است. فقه یا حقوق اسلامی که به رفتارهای مکلّفین و مهارتهای زندگی آنان جهت می دهد با اخلاق عملی به طوری در هم آمیخته است که می توان گفت در اسلام، همۀ احکام شرعی در عرصه های مختلف زندگی با صبغۀ اخلاقی ظاهر می شوند و این ظهور، نتیجۀ دخالت و تأثیر اخلاق در فرایند استنباط احکام فقهی توسط فقیهان است. در هر یک از این عرصه ها، خانواده یکی از مهمترین کانونهای رشد و تکامل بشر به شمار می رود و در این راستا، اسلام نیز با توجه خاص به این کانون، کیفیت شکل گیری آن را بیان نموده و برای شکل گیری آن، وجود یک مرد و زن را به صورت مشروع، در کنار یکدیگر و به عنوان یک زوج، ضروری دانسته است. از طرفی چون تشکیل خانواده، اهداف عالیه ای از جمله رسیدن به آرامش، سکون، بقاء و تربیت نسل را دنبال می کند نقش اساسی همسانی زوجین در بعد معرفتی و اخلاقی آشکار می شود. این پژوهش به منظور تبیین مبانی کفویّت اخلاقی زوجین به برخی از آیات، روایات و منظرهای مختلف دیگر استناد جسته و به این وسیله در صدد است تا نشان دهد که هریک از زن و شوهر، باید در عدم اتصاف به صفاتی اخلاقی که «همواره» و یا «غالباً» با فلسفه ازدواج منافات دارند کفو باشند، علاوه بر این، مقاله حاضر می خواهد این نکته را تبیین نماید که این کفائت که کارآمدیش بر اساس معرفت و آموزه های دینی ثابت شده، از سوی روانشناسان و عالمان علوم اجتماعی نیز به اثبات رسیده است و ایشان تا آنجا پیش رفته اند که حتی پایداری در روابط زناشویی را مرهون تساوی و هم شأنی بیشتر زن و شوهر در دین و اخلاق دانسته اند. این پژوهش، سرانجام به این نتیجۀ مهم رسیده است که می توان به ممنوعیت و یا بطلان و فسخ عقد در صورت عدم همسانی اخلاقی زوجین، در فرضهای قبل از عقد و بعد از آن و نیز قبل از نزدیکی و بعد از آن قایل شد. کلید واژه ها: کفائت، اخلاق، زوجین، مرّوت، سازگاری، خانواده.
مفهوم، اعتبار و مکانیزم تنقیح مناط كلانتری, علی اکبر
فقه و اصول سال. Û´Û°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.3141

Abstract

از راهکارهای مهم در فرایند اجتهاد و استنباط احکام شرعی، تنقیح مناط است. با اعمال این شیوه می توان، به ملاک حکم دست یافت و به آن قطع پیدا نمود و از این رو بر خلاف قیاس مستنبط العله، مورد قبول فقیهان شیعه است. کسانی که از تجربة کافی در استنباط احکام شرعی و نیز از ملکه اجتهاد برخوردارند، می-توانند با الغای خصوصیت به شیوة سبر و تقسیم، به این کار اقدام نمایند. در این مقاله، کوشش شده است با ارائة تعریف واضحی از تنقیح مناط قطعی، ویژگیها و مکانیسم آن رویکردهای فقیهان امامی در برابر آن تبیین شود و وجوه تمایز آن با نهادهای مشابه اصولی که دستاوردی جز ظن و گمان بی اعتبار به بار نمی آورند، معلوم گردد. کلید واژه ها: تنقیح مناط قطعی، قیاس مستنبط العله، قیاس منصوص العله، الغای خصوصیت.
پژوهشی دربارۀ ملاک تفحص از عدالت مجهول الحال کلانتری خلیل آباد, عباس; قبولی درافشان, سیدمحمدتقی
فقه و اصول سال. Û´Û°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.3142

Abstract

یکی از مهم ترین مباحث فقه اسلامی که مورد مناقشة فقها قرار گرفته، لزوم یا عدم لزوم تفحـص از عدالت مجهول الحال و میزان آن است. مشهور فقها قائلند کـه اگر فرد مجهول-الحال به عملی که در آن عدالت شرط شده است، اقدام کند، تفحص از عدالت او لازم است، اما در مورد مقدار آن با هم اختلاف دارند. گروهی از فقها هم گفته اند که تفحص از عدالت مسلمان شرط نیست. در این مقاله، ابتدا دیدگاههای فوق مورد بررسی قرار می گیرد و در پایان، نگارنده با توجه به ثمرة فرق بین طریقی و موضوعی بودن عدالت، ملاکی برای میزان تفحص از عدالت در موارد مختلف، ارائه می دهد. کلید واژه ها: عدالت، مجهول لحال، تفحص، طریقیت، موضوعیت.
وضعیت حقوقی مهریه‌های سنگین در نکاح دائم وحدتی شبیری, سیدحسن
فقه و اصول سال. Û´Û°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.3143

Abstract

امروزه در جامعه ایرانی و برخی جوامع دیگر اینچنین مرسوم شده است که برای اعتبار بیشتر ازدواج، مهریه‌های سنگین در نظر می‌گیرند و به نظر عوام هر چقدر مهر بیشتر باشد نهاد نکاح استحکام بیشتری می‌یابد. با صرف نظر از بار منفی این رسم و عادت از بُعد اخلاقی، از نظر حقوقی نیز تعیین مهریه های سنگین می‌تواند پیامدهایی را به دنبال داشته باشد. وضعیت حقوقی این نوع مهریه‌ها موضوع مقالة حاضر است. فرضیة تحقیق آن است که سنگین بودن مهر به خودی خود موجبی برای بطلان آن نیست. ولی اگر مهر، بالاتر از توان عرفی مرد در نظر گرفته شود به گونه‌ای که زن در هنگام ازدواج بداند که وی قدرت فعلی برای پرداخت آن را ندارد، دیگر حق حبس نخواهد داشت. در این پژوهش به قانونگذارتوصیه شده تا به عنوان ثانوی، حدّاکثری را برای اجرای ماده 1085 ق. م. در خصوص مهر در نظر گیرد. کلیدواژه ها: مهر، ازدواج، قانون مدنی.
حزب و تحزّب در اندیشه اسلامی اخوان كاظمی, بهرام
فقه و اصول سال. Û´Û±, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.3146

Abstract

حزب و تحزّب در معانی متأخّر، پدیده ای جدید و از دیدگاه فقهی، مسأله ای نوظهور در جامعه و فرهنگ شیعی است ودر اندیشه دینی پیرامون مقبولیّت و یا مطرودیّت آن، ابهام ها، دغدغه هاو دیدگاه های متعدّد وبعضاً متنافری وجود دارد. درتبیین موضوع تحزّب در اندیشه اسلامی ؛ یا تلاش شده است در منابع قرآنی و روایی و سیرة معصومین و تاریخ صدر اسلام به دنبال ما بازاهای حزب و تحزّب باشند و یا آنکه سعی کنند حزب و تحزّب را به عنوان امری جدید و مستحدثه تلقّی کرده و بنا به کارکردهای مثبت و عقلانی آن، و ملازمت شرع با عقل، جواز مشروعیت برای این پدیدة مدرن سیاسی را صادر کنند. در این پژوهش، ضمن توجّه به این دو چارچوب روشی، - ضمن ارجح دانستن رویکرد دوم – ابتداء جایگاه حزب و تحزّب در قرآن بررسی شده و سپس دیدگاه و استدلالات مخالفین و موافقین با مشروعیت دینی تحزّب مورد بحث قرار می گیرد و بر دیدگاه «موافقت معتدل» صحّه گذاشته می شود. کلید واژه ها: تحزّب، حزب الله، سیاست، اندیشه اسلامی، روایات، شریعت، عقل، فقه سیاسی، کلام.
حکم اهانت به مریم مقدس در شریعت مسیحیت جواهری, محمدرضا; موسوی, سیدرضا
فقه و اصول سال. Û´Û±, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.3147

Abstract

اهانت به شخصیّت های مقدس هر یک از ادیان الهی، از جانب پیروان دین دیگر گفتگوی ادیان را به بن بست می کشاند. ولی احترام و تکریم آنان زمینه را برای برقراری ارتباط، تقریب ادیان و تفاهم در راه شناخت حق فراهم می آورد و آثار مثبت و سازنده ای دارد. آگاهی از احکام ادیان الهی در مسئلة توهین به شخصیّت های مقدس، از رویارویی و تقابل پیروان ادیان می کاهد و آنان را از توهین به مقدسات یکدیگر باز می دارد. این پژوهش فقهی درصدد است بر اساس مدارک و منابع معتبر شرعی مسیحیت، حکم اهانت به مریم مقدس را به دست آورد. از این رو نخست منابع اصلی پذیرفته شده از جانب مذاهب مسیحی شناسایی و معرفی شده و سپس فضایل مریم مقدس از درون کتاب و سنت مسیحی و آرای پاپ استخراج گردیده و در نهایت حکم و جزای توهین به این شخصیّت بی نظیر مسیحیت استنباط و ارائه شده است. کلید واژه ها: مریم، شریعت، مسیحیت، توهین، مقدسات.

Page 1 of 31 | Total Record : 303


Filter by Year

0000


Filter By Issues
All Issue ???? 40 ????? 3: ????? ????? 81? ????? ? ?????? 1387 ???? 51 ????? 4: ????? ????? ??9? ?????????8 ???? 51 ????? 3: ????? ????? ??8? ????????8 ???? 51 ????? 2: ????? ????? ??7? ??????????8 ???? 51 ????? 1: ????? ????? ??6? ???? ???8 ???? 50 ????? 4: ????? ????? ??5? ?????? ???7 سال. Û´Û±, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û³, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û², شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û±, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û³, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û², شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à More Issue