‌بررسی‌ تطبیقی دو قاعده ‌جبّ و عفو ع٠و٠ی از ٠نظر ‌فقه ‌و ‌حقوق

غیور باغبانی, سید علی ( دانشگاه فردوسی ٠شهد)
صابری, حسین ( دانشگاه فردوسی ٠شهد)

Journal of Fiqh and Usul
سال. Û´Û·, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±Ã

یکی از قواعد ‌فقهی برای کفاری که مسلمان می‌شوند قاعده‌ جبّ است این قاعده مبنای ‌رحمت و رأفت اسلامی برای نفی مجازات از کافرانی است که مسلمان می‌شوند. از سوی دیگر عفو عمومی اقدامی است که به منظور محو‌کردن و زدودن از‌حافظه‌ قانون نسبت به برخی از‌جنبه‌های رفتار مجرمانه ارتکابی توسط مجرم صورت می‌گیرد، این عفو غالباً به گروه‌هایی از مردم اعطا می‌شود که مرتکب جرایم سیاسی شده‌ باشند. این دو‌ مقوله از ادبیات نظری متفاوت برخودار هستند، اما تشابه‌هایی نیز بین این دو مفهوم وجود دارد. لذا در این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و با هدف، ‌مقایسه و بررسی تطبیقی قاعده‌ جبّ با عفو عمومی از جنبه‌های مختلف فقهی‌ و‌ حقوقی، به‌ بررسی آن‌ها در سه حوزه اصلی تعاریف و مفاهیم، ادله و مستندات و قلمرو پرداخته‌ایم. نتایج حاصله در این پژوهش نشان می‌دهد‌که رابطه این دو از منظر اشکال چهارگانه منطقی، عموم و خصوص من‌وجه می‌باشد.