Peranan Budaya Tudang Sipulung/Appalili dan Faktor-faktor yang Mempengaruhi Bergesernya Nilai Budaya Pertanian di Sulawesi Selatan

Syahruna, Alham R
Yusoff, Rosman Md
Amin, Masykur

SOSIOHUMANIKA
Vol 7, No 2 (2014)

RESUME: Salah satu budaya pertanian yang masih dikekalkan dan dipelihara di Provinsi Sulawesi Selatan, Indonesia adalah “tudang sipulung/appalili”. Jenis budaya ini adalah perbincangan yang dilakukan oleh komuniti pesawah untuk menentukan perancangan awal sebelum turun ke sawah. Kajian ini telah dijalankan di Kabupaten Gowa, Takalar, Wajo, Sidrap, dan Pinrang. Pengumpulan data diperolehi melalui pemerhatian, temubual, dan Perbincangan Kumpulan Fokus (PKF). Temubual dilaksanakan dengan memilih masing-masing 2 narasumber pesawah pada daerah pusat pengeluar utama padi; dan 2 narasumber yang terpilih, yang bukan daerah pengeluar utama padi. Dapatan kajian mendapati bahawa budaya “tudang sipulung/appalili” mempunyai peranan dalam menentukan harga margin minimum keuntungan daripada yang diperolehi oleh pesawah. Selain itu, peranan budaya ini dapat lebih ditingkatkan lagi, jika ia diintegrasikan dengan berbagai institusi tani, seperti dengan Koperasi Unit Kampung. Dapatan kajian mendapati pula bahawa faktor daripada bergesernya budaya tempatan masyarakat, tidak terkecuali dengan budaya “tudang sipulung/appalili”, sehingga tidak diamalkan lagi adalah akibat perubahan sosial didalam masyarakat, termasuklah perubahan nilai akibat teknologi, pembangunan zaman, paradigma berpikir masyarakat yang sudah bertukar, inovasi baru, dan norma agama.KATA KUNCI: Budaya “tudang sipulung/appalili”, budaya pertanian, perbincangan, teknologi moden, inovasi baru, perubahan sosial, dan masyarakat Sulawesi Selatan. ABSTRACT: “The Role of Tudang Sipulung/Appalili’s Culture and its Affected Factors to Change the Cultural Value of Agriculture in South Sulawesi”. One of the agricultural cultures today that is still maintained and preserved in Province of South Sulawesi, Indonesia is “tudang sipulung/appalili”. This is a group of communities to unite in a way sit together to discuss and determine what will be planned ahead before going down field. The research was conducted in Gowa, Takalar, Wajo, Sidrap, and Pinrang districts. Data collection method of this study was observation, interviews, and Focus Group Discussion (FGD). By interviewing each selected 2 respondent farmers from the rice producing centers; and 2 selected respondents that comes from out of rice producing center. The findings found that the culture of “tudang sipulung/appalili” has had a role in determining the minimum price of profit margin earned by farmers. Additionally, the role of this culture can be improved further if it is integrated with a variety of farming institutions, such as the Village Units Cooperative. The findings also showed that the changing factors of neglecting other local community cultures, not exceptly the “tudang sipulung/appalili” culture, so that not be applied is caused by the social changing in society, including cultures values have changed as a result of technology development, time, thinking paradigm, new innovations, and religious norms.KEY WORD: Culture of “tudang sipulung/appalili”, culture of agriculture, discussion, modern technology, new innovations, and social change.    About the Authors: Alham R. Syahruna ialah Pelajar Program Doktor pada Fakulti Management UTM (Universiti Teknologi Malaysia), Skudai, Johor, Malaysia; Prof. Madya Dr. Rosman Md Yusoff ialah Pensyarah di Fakulti Management UTM Johor, Malaysia; dan Masykur Amin ialah Pelajar Program Doktor pada Fakulti Management UTM Johor, Malaysia. Bagi urusan sebarang akademik, mereka boleh dihubungi dengan alamat emel: [e-mail], [e-mail], dan [e-mail] to cite this article? Syahruna, Alham R., Rosman Md Yusoff & Masykur Amin. (2014). “Peranan Budaya Tudang Sipulung/Appalili dan Faktor-faktor yang Mempengaruhi Bergesernya Nilai Budaya Pertanian di Sulawesi Selatan” in SOSIOHUMANIKA: Jurnal Pendidikan Sains Sosial dan Kemanusiaan, Vol.7(2) November, pp.241-256. Bandung, Indonesia: Minda Masagi Press, UNHAS Makassar, and UNIPA Surabaya, ISSN 1979-0112. Chronicle of the article: Accepted (November 27, 2013); Revised (May 30, 2014); and Published (November 20, 2014).