cover
Contact Name
-
Contact Email
-
Phone
-
Journal Mail Official
-
Editorial Address
-
Location
,
INDONESIA
Journal of Fiqh and Usul
ISSN : -     EISSN : -     DOI : -
Core Subject : Social,
Arjuna Subject : -
Articles 303 Documents
بررسی فقهی و حقوقی قصاص از طریق اهدای عضو جوان جعفری, عبدالرضا; ساداتی, سید محمدجواد
فقه و اصول سال. Û´Û´, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.7427

Abstract

قابلیت اجرای کیفر قصاص نفس از طریق اهدای عضو مقوله ای بدیع و در عین حال تأثیرگذار در پاسداری از موهبت سلامت و حیات انسانی می‌باشد. مشروعیت بهره گیری از این شیوه نیازمند کاوش در آرا و اندیشه های فقهی است. مشهور فقهای امامیه بر این باورند که شیوه‌ی اجرای کیفر در قصاص نفس موضوعیت نداشته و مجازات باید به گونه ای اجرا گردد که کمترین میزان رنج را بر جانی تحمیل نماید. در مقابل؛ برخی دیگر از فقها بر این اعتقادند که برابری و مماثلت در کیفیات و شیوه‌ی اجرای کیفر با جنایت ارتکابی شرط است. به اعتقاد این دسته از فقها، تمامیت جسمانی قاتل، پس از ارتکاب جنایت در اختیار اولیای دم قرار گرفته و ایشان در اجرای قصاص نفس با توجه به خصوصیات جنایت ارتکابی از اختیار تام برخوردار می‌باشند. با پذیرش دیدگاه مشهور، لزوم مماثلت در کیفیت مجازات و جنایت ارتکابی منتفی گردیده و می‌توان قصاص نفس را با بهره گیری از شیوه‌هایی که کمترین میزان رنج را به بزهکار تحمیل می‌نمایند اجرا نمود. از همین جهت است که مشهور فقهای امامیه از سویی بر اجرای قصاص نفس از طریق شمشیر برنده تاکید نموده و از دیگر سو نیز شیوه های نوینی را که با معیار ارائه گردیده مطابق می‌باشد؛ مورد پذیرش قرار داده‌اند. بنابراین به نظر می‌رسد بتوان در اجرای کیفر قصاص نفس از شیوه‌ی اهدای عضو نیز بهره برد.
گسترة حجیت خبر واحد در مکتب محقق اردبیلی نعیمی, حامد; زنجانی, محمود جمال‌الدین
فقه و اصول سال. Û´Ûµ, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.7794

Abstract

یکی از پر کاربردترین ادلۀ استنباط احکام شرعی خبر واحد است که قبول یا رد آن و تحدید آن تاثیر به سزایی در نتایج استنباط خواهد گذارد.محقق اردبیلی به عنوان یکی از نوابغ فقه امامیه در قرن دهم هجری، با نگرش خاصی که به این منبع استنباط احکام داشته است، تنها حجیت خبر صحیح اعلایی را قابل قبول و حجیت دیگر اخبار را در علم اصول مردود دانسته است.. این دیدگاه، تاثیر به سزایی در فقه او به جای نهاده است، به گونه‌ای که در اثبات حکم تحریم به دلیل عدم صحت اخبار، دست از فتوای تحریم برداشته و در اکثر موارد به دلیل احتیاط علمی و عملی ایشان که برخاسته از زهد و تقوی وی می‌باشد، قائل به حکم کراهت شده است.نیز به دلیل همین رأی، در تخصیص عمومات کتاب و اخبار متواتر توسط خبر واحد نیز بسیار محتاط بوده و تنها خبر خاص و واحد صریح را برای تخصیص عمومات حجت دانسته است.در این تحقیق برآنیم تا دیدگاه محقق اردبیلی دربارة خبر واحد و ادلة آن را بررسی نموده و نتایج و کاربردهای آن را در مکتب فقهی محقق اردبیلی، مورد تحلیل قرار دهیم.
نقش قواعد اتلاف و تسبیب در مسئولیت مدنی انتظاری, علیرضا; محقق داماد, سید مصطفی
فقه و اصول سال. Û´Û´, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v1i1.7909

Abstract

آلودگی و تخریب محیط زیست و خسارات ناشی از آن، یکی از معضلات اساسی جوامع صنعتی و شهری امروز و یکی از اصلی‌ترین موضوعاتی است که در حقوق محیط زیست به آن پرداخته می‌شود. از این رو، با توجه به لزوم جبران هر نوع ضرر و زیان در اکثر نظام‌های حقوقی، مطالعه و ارزیابی و بحث از مسئولیت مدنی ناشی از خسارات زیست محیطی از جایگاه ویژه‌ای در علم حقوق برخوردار خواهد بود. در حقوق اسلام نیز، اصول و قواعد کلی درباره ضمان و مسئولیت مدنی وجود دارد که بسیاری از کارکردهای مبنای مسئولیت مدنی را دارا است. این قواعد کلی جبران خسارت در چهرۀ قواعدی چون اتلاف، تسبیب، لاضرر و...تجلی یافته است که بخشی دیگر از مبانی فقهی مسئولیت مدنی زیست محیطی را تشکیل می‌دهد. در این نوشتار، از برخی از مهم‌ترین قواعدی که می‌تواند ضمان و مسئولیت مدنی زیست محیطی را در حقوق اسلام توجیه نماید، سخن به میان می‌آید.
موضوع خمس: فوائد مکتسبه یا مطلق فوائد علوی, سیدجعفر
فقه و اصول سال. Û´Û´, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.7882

Abstract

گسترة «فوائد» به عنوان موضوع خمس از مباحث اختلافی بین فقهیان امامی است که به لحاظ کاربردی بودن آن از اهمیت بسزایی برخوردار است. دو نظریة مهم در بحث موضوع خمس، «فوائد مکتسبه» و «مطلق فوائد» است. در این پژوهش، ادلة هر یک از این دو نظریه، نقد و بررسی شده است. برای نظریة نخست، دو دلیل(آیه و روایات) و برای نظریة دوم، چهار دلیل(آیه، روایات، فحوای عرفی، الغای خصوصیت) مطرح شده است. به نظر نویسنده، از میان این دلایل، آیة خمس و برخی روایات بر نظریة مطلق فوائد دلالت دارد.
قاضی شدن زن در فقه شیخ طوسی - ریشه یابی و تحلیل تولّائی, علی
فقه و اصول سال. Û´Û², شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.7922

Abstract

بحث قاضی شدن زن نخستین بار شیخ طوسی به صراحت در دو کتاب الخلاف و المبسوط، به تبع اهل سنت، مطرح کرد. شیخ طوسی به عنوان یکی از نقاط عطف در تاریخ فقه امامیه، در گسترش کمّی و کیفی فقه نقش زیادی داشته است.محقق با اتخاذ روش تاریخی، سؤالات زیر را طرح و تأملی بر ادلّة شیخ طوسی دارد: چرا شیخ طوسی در این مسأله به «اجماع» استناد نکرد؟ چرا شیخ طوسی به ظاهر آیه شریفة: « الرجال قوامون علی النساء . . » استناد نکرد؟ اعتبار تاریخی حدیث مورد استناد شیخ در این مسأله تا چه اندازه ای است؟ اصل «عدم جعل قضا» برای زن که اصلی ترین دلیل وی را تشکیل می دهد چگونه قابل تحلیل است؟ تمرکز بر روش طرح مسأله، چینش داده ها، ارائة مبانی و نتایج حاصل از آن در این مسأله، «صورت» مناسبی برای پرداختن به «محتوا» و تحلیل مسأله بر اساس مبانی اصولی به شیوة فقه جواهری در سایر مباحث و مسائل فقهی فراهم می کند. کلیدواژه ها: قاضی شدن، زن، فقه، شیخ طوسی، قضا، پیشینة تاریخی.
کاووشی در نماز شب پیامبر اکرم «صلّی الله علیه وآله» خاتمی, سیدجواد; موسوی, سیدرضا
فقه و اصول سال. Û´Û², شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.7923

Abstract

این مقاله به حکم نماز شب بر پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله) می پردازد. با توجه به آیات قرآن و روایات وارده از طریق شیعه و اهل سنت و نیز گفتار مفسران و فقهای شیعه و اهل سنت دربارة نماز شب رسول خدا(صلّی الله علیه وآله ) سه فرض را به این شرح می توان بیان کرد: فرض اول: نماز شب از ابتدا بر پیامبر (صلّی الله علیه وآله) مستحب بوده و برای آن چهار دلیل ذکر شده که ضعیف است. فرض دوم: نماز شب در آغاز بر پیامبر (صلّی الله علیه وآله) و یارانش واجب بوده است و بعد وجوب آن نسخ گردیده و به حالت استحباب باقی مانده است. برای این فرض نیز چهار دلیل بیان شده است که از قوت کافی برخوردار نیست. فرض سوم: از ابتدا بر آن حضرت واجب شده است و تا آخر وجوب آن باقی مانده است که مشروح دلایل این نظر را باید در متن مقاله جستجو کرد. کلید واژه ها : تهجد، وجوب، استحباب، نافله، نسخ.
هرمنوتیک و اصول فقه: نگاهی به انواع قصدی گرایی در غرب و مقایسة آن با دیدگاه تفسیری اصولیان شیعه عابدی سرآسیا, علیرضا; علمی سولا, محمدصادق; علمی سولا, محمدکاظم
فقه و اصول سال. Û´Û², شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.7924

Abstract

نظریة معروف در زمینة معنا و تفسیر متن، «قصدی گرایی» نامیده می شود که می گوید: «معنا یا تفسیر یک اثر، با نیت صاحب اثر، مرتبط بوده یا توسط آن تحدید و تعیین می گردد». در این جستار، ابتدا مهم ترین اقسام قصد و نیت، بررسی شده‌اند، از جمله: 1) قصد روان شناختی و قصد پدیدارشناختی؛ 2) قصد معنایی، قصد مقوله ای، و قصد انگیزشی؛ 3) قصد واقعی و قصد فرضی؛ 4) قصد درونی و قصد بیرونی. سپس، انواع مختلف قصدی گرایی، از یکدیگر متمایز گشته و توضیح داده شده اند. قصدی گرایی می تواند تقسیم شود به: (1) قصدی گرایی معنایی و قصدی گرایی تفسیری؛ (2) قصدی گرایی واقعی و قصدی گرایی فرضی(قصدی گرایی واقعی، شامل هر یک از (الف) افراطی یا (ب) معتدل، و قصدی گرایی فرضی، شامل هر یک از (الف) اصلی یا (ب) عصری)؛ (3) قصدی گرایی انحصاری و قصدی گرایی شمولی. در پرتو این تمایزها، نقاط اشتراک و اختلاف دو دیدگاه قصدی گرایی غربی و قصدی گرایی شیعی، روشن گردیده است. کلید واژه ها: هرمنوتیک، قصدی گرایی واقعی و فرضی، قصدی گرایی معتدل و افراطی، قصدی گرایی انحصاری و شمولی قصدی گرایی اصلی و عصری.
بررسی شرط معاصرت سیرۀ عقلا با عصر معصومان فخلعی, محمدتقی; ولی اللّهی, مجتبی
فقه و اصول سال. Û´Û², شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.7925

Abstract

در دیدگاه کلاسیک اصولی، رکن اصلی حجیت سیرة عقلا، برخورداری از امضای معصوم است. بدین مناسبت کثیری از اصولیان موضوع معاصرت سیرة عقلا با عصر معصومان را مطرح کرده اند. در این پژوهش پس از تبیین دیدگاه های سه گانه اصولیان دایر بر لزوم امضا، احراز عدم ردع، و کفایت عدم ثبوت ردع با ارائه راه حل های شش گانه کوشش شده است با تردید افکنی در شرط لزوم معاصرت سیرة راهی به سوی تعمیم حجیت سیرة عقلا به سیرة های حادث در ادوار پس از معصومان گشوده و گامی به سوی حل معضل سیرة های نوپیدا و بسط کارایی سیرة در استنباط فقهی بر اساس نیازهای معاصر به پیش نهاده شود. کلید واژه ها: سیرۀ عقلا، امضا، عدم ردع، سیرة نو پیدا، ارتکاز عقلایی.
انواع عموم در اصول فقه فلاحی, اسدالله
فقه و اصول سال. Û´Û², شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.7926

Abstract

منطق‌دانان مسلمان و دانشمندان اصول فقه، چندین نوع عموم و کلیت را شناسایی کرده‌ و آن‌ها را «عموم بدلی»، «عموم مجموعی» و «عموم استغراقی» نام داده‌اند. در این مقاله، قصد داریم با بحثی تاریخی- تحلیلی، دیدگاه‌های اصولیان را گردآوری و تا حد توان خویش، تحلیل کنیم. ابتدا، پیشینة بحث در آثار منطق‌دانان مسلمان و اصولیان متقدم را بررسی می‌کنیم. در این دوره، انواع عموم نه دارای اصطلاحات جاافتاده هستند و نه دارای تعریف‌های دقیق. در دورة دوم، که از زمان شیخ بهایی آغاز می‌شود و تا زمان معاصر ادامه می‌یابد، وضعیت کاملاً متفاوت است و تعریف‌ها، بحث‌ها، و نزاع‌های بسیاری پیرامون انواع عموم درمی‌گیرد. در این مقاله، به گزارش این تعریف‌ها و نزاع‌ها، دسته‌بندی آنها و در برخی موارد به داوری میان طرف‌های نزاع می‌پردازیم. کلید واژه ها: عموم مجموعی، عموم استغراقی، عموم بدلی، اطلاق، سور کلی، سور جزیی.
اصل آزادی قراردادی: قرار دادها و شروط غیر عادلانه قنواتی, جلیل
فقه و اصول سال. Û´Û², شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.7927

Abstract

اصل عدالت از اصول اساسی حقوق اسلامی به ویژه در زمینه های حقوق قراردادها است. سیستم های حقوقی مختلف نیز از این اصل در موارد متعددی به تأسیس و تجدید احکام حقوقی مبادرت می ورزند. در واقع در این نظامهای حقوقی عدالت ماهوی و شکلی با تخصیص اصل آزادی قراردادی از بی عدالتی و رویه های غیر منصفانه و ظالمانه جلوگیری می نماید. در این مقاله تلاش می شود برخی سیستمهای حقوقی، قانون متحدالشکل تجاری آمریکا(U.C.C) و اصول حقوق قراردادهای اروپایی را (PECI) ملاحظه و با حقوق اسلام مقایسه نماییم. بر این باور هستیم که در فقه اسلامی فقیهان دست کم در برخی از استنباطات خود اصل عدالت را به عنوان یکی از اصول مبنایی استنباط احکام در نظر داشته اند. با وجود این، از موازین و مبانی فقهی به روشنی نمی توان استنباط نمود که اصل عدالت به عنوان یک اصل کلی حاکم بر تمام احکام و قواعد حقوقی از جمله حقوق قراردادها مورد توجه بوده است. همچنین خواهیم گفت در نظام حقوقی کامن لو از جمله قانون متحدالشکل تجاری آمریکا اصل آزادی قراردادی به عنوان اصل کلی حاکم بر حقوق قراردادها پذیرفته شده است و تنها در صورت تحقق بی عدالتی ماهوی و شکلی این اصل کلی تخصیص پیدا می کند. کلیدواژه ها: عدالت قراردادی(معاوضی)، آزادی قراردادی، شروط عادلانه.

Page 5 of 31 | Total Record : 303


Filter by Year

0000


Filter By Issues
All Issue ???? 40 ????? 3: ????? ????? 81? ????? ? ?????? 1387 ???? 51 ????? 4: ????? ????? ??9? ?????????8 ???? 51 ????? 3: ????? ????? ??8? ????????8 ???? 51 ????? 2: ????? ????? ??7? ??????????8 ???? 51 ????? 1: ????? ????? ??6? ???? ???8 ???? 50 ????? 4: ????? ????? ??5? ?????? ???7 سال. Û´Û´, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û³, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û², شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û±, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û³, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û², شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û±, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à More Issue