cover
Contact Name
-
Contact Email
-
Phone
-
Journal Mail Official
-
Editorial Address
-
Location
,
INDONESIA
Journal of Fiqh and Usul
ISSN : -     EISSN : -     DOI : -
Core Subject : Social,
Arjuna Subject : -
Articles 303 Documents
قواعد عمومی حاکم بر قراردادهای بهره‌برداری از حقوق ادبی و هنری در ایران با مطالعۀ تطبیقی در حقوق فرانسه و مصر قبولی درافشان, سید محمد مهدی; محسنی, سعید
فقه و اصول سال. Û´Û´, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.9569

Abstract

اهمیت قراردادهای بهره‌برداری از حقوق ادبی و هنری، در برخی از نظام‌های حقوقی همچون فرانسه، به وضع مقررات عمومی و مشترک درخصوص تشکیل قراردادهای مزبور منتهی گردیده است. لیکن تاکنون در نظام حقوقی ایران بخش مستقلی برای تبیین قواعد مشترک حاکم بر این دسته از قراردادها اندیشیده نشده است. برخلاف پیش بینی برخی تشریفاتی از قبیل کتبی بودن قرارداد در حقوق فرانسه و مصر، در نظام حقوقی ایران تشکیل قرارداد بهره‌برداری هیچ گونه تشریفاتی ندارد. در نظام‌های حقوقی مزبور، انعقاد قراردادهای بهره‌برداری از حقوق مادی پدیدآورنده، توسط نمایندگان قراردادی یا قانونی وی امکان‌پذیر است؛ لیکن اعمال جنبه‌های معنوی آمیخته به آن در صلاحیت شخص پدیدآورنده می‌باشد. همچنین اصولاً انتقال کلی آثار آینده باطل دانسته شده است. به علاوه باید قلمرو موضوعی و انواع حقوق انتقالی، کمیت آن و کیفیت و شیوۀ بهره‌برداری از اثر تعیین گردد. درخصوص قراردادهای معاوضی بهره‌برداری از حقوق ادبی و هنری، در حقوق فرانسه، اصل لزوم مشارکت پدیدآورندگان در عواید بهره‌برداری از اثر خود پیش‌بینی شده است در حالی که در نظام حقوقی مصر امکان مشارکت نسبی، تعیین مبلغی مقطوع و یا ترکیبی از آن وجود دارد. در حقوق ایران مقررات ویژه‌ای در این خصوص پیش بینی نشده و موضوع مشمول قواعد عمومی است.
بررسی فقهی حقوقی ماهیت قرارداد انتشار محسنی, سعید; قبولی درافشان, سید محمد مهدی
فقه و اصول سال. Û´Ûµ, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.9601

Abstract

امروزه، مسأله ی واگذاری تمام یا قسمتی از حقوق مادی متعلق به پدیدآورنده و قراردادهای مرتبط با آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ به گونه‌ای که در برخی نظام‌های حقوقی، همچون:فرانسه، قراردادهای معین متعددی، مانند:قرارداد انتشار، پیش‌بینی و مقررات ویژه ای برای آن وضع گردیده است. این در حالی است که در نظام حقوقی ایران به رغم شناسایی حقوق آثار ادبی و هنری و پذیرش انتقال ارادی حقوق مادی پدیدآورنده، قواعد ویژه‌ای در خصوص قراردادهای مذکور، به چشم نمی‌خورد. در نتیجه، ماهیت حقوقی قراردادهای مرتبط با واگذاری حقوق مادی آثار ادبی و هنری با ابهامات جدی مواجه است. با مطالعه ی تطبیقی در خصوص ماهیت حقوقی قرارداد انتشار، به نظر می‌رسد در حقوق ایران، قرارداد انتشار می‌تواند در قالب هر یک از قراردادهای اجاره، صلح، معاوضه و نیز قراردادهای حق انتفاع منعقد گردد. افزون بر این، ماده ی 10 قانون مدنی نیز این امکان را فراهم نموده است که قرارداد انتشار، به صورت قراردادی غیرمعین منعقد گردد.
باز پژوهشی در حجّیت ظنّ مطلق بابایی آریا, بابایی آریا; عبد اللهی نژاد, عبدالكریم
فقه و اصول سال. Û´Û´, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.9831

Abstract

مسأله‌ی حجّیت و عدم حجّیت ظنّ مطلق، اگرچه بارها مورد بررسی و پژوهش بزرگان قرار گرفته است، ولی هنوز به بررسی و پژوهش بیشتر نیازمند است؛ زیرا بررسی‌ها و پژوهش‌های انجام شده، نوعاً بر پیش‌فرض‌هایی مبتنی است که از بررسی و پژوهش بی نیاز و مسلّم انگاشته شده اند، در حالی که فی‌الواقع، اموری مسلّم نیستند و به بررسی و پژوهش نیاز دارند. اصل عدم حجّیت ظن و انحصار حجّیت ذاتی به قطع، یکی از این پیش‌فرض‌ها است که نگارنده به خود جرأت بازنگری در آن را داده است. وی پس از باز تعریف مفاهیمی بنیادین چون «حجّیت» و «علم» و حلّ محذورات قول به اعتبار ظنّ مطلق، این امکان را یافته است که به حجّیت ذاتی ظن، باور یابد و ضمن بررسی ادله‌ی منکرین، از این حقیقت پرده بردارد که آیات، روایات و اقتضائات عقلی، بر خلاف آنچه پنداشته می‌شود، نافی حجّیت ظنّ عقلایی نیست و ظنّ عقلایی، بالطبع حجّت است. به این ترتیب، نگارنده، از میان عدم حجّیت ظن مطلق و حجّیت آن به دلیل انسداد، راه سومی را می‌گشاید و اذعان می‌دارد که در صورت ناتمامی این راه، باید به عدم حجّیت ظنّ مطلق گردن نهاد؛ چرا که دلیل انسداد ناتمام است. با این همه، باید گفت: هدف غایی نگارنده از نگارش این مقاله، نه لزوماً اثبات حجّیت ظن مطلق، بلکه گشودن باب پژوهش‌های عمیق‌تر در این باره است.
مناسبت حکم و موضوع: کارکردها و سازوکارهای تشخیص در بیان فقیهان علیشاهی قلعه جوقی, ابوالفضل; ارژنگ, اردوان
فقه و اصول سال. Û´Û´, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.9868

Abstract

یکی از بایسته ها برای فهم درست نصوص قانونی، این است که قانون گذار و فقیه، همراه با دیگر خردمندان از افراد نوع خویش در عرصه های گوناگون زندگی، از خرد جمعی بهره مند شده باشد و افزون بر اینکه دیدگاه های شخصی خویش را دارد، از آگاهی و زمینۀ ذهنی عمومی نیز برخوردار باشد که این آگاهی جمعی می تواند در فهم درست از متون دینی و مخصوصاً فقهی و قانونی نقش بسزایی داشته باشد. دغدغۀ دانش پژوهان دینی از دیرباز بر این بوده است که از نقش این باورها، ارتکازها و برداشت های عمومی و عرفی غافل نمانند. اصل «مناسبت حکم و موضوع» که ریشه در همین برداشت ها و خردورزی های عمومی دارد با نگاهی عرف گرایانه و در عین حال مورد تأیید شرع، به سازواری و سازگاری های میان حکم و موضوع در هر نص دینی نظر دارد و با فهم درست آن پی برده می شود که حکم اطلاق دارد و یا تقیید می خورد؛ در موضوع خود عمومیت دارد و یا اینکه تخصیص خورده است؛ و در برخی موارد با دستیابی به علت، حکم را به دیگر موارد سرایت می دهد. در این نوشتار کوشیده شده است با تعریف درستی از مناسبت میان حکم و موضوع و اثبات حجیت آن با سیر در آرای فقیهان و اصولیان، به ساز و کارهای تشخیص آن اشاره شود و با استنادها و اقوال فقهاء در موضوعات گوناگون، کارکردهای آن در نصوص شناسایی گردد و در پایان برخی تطبیقات آن نشان داده شود.
تداخل مجازاتها در تعدد جرایم مستوجب حد و چالش های آن احمدی, زهرا
فقه و اصول سال. Û´Û¶, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v46i17.10162

Abstract

در تعدد جرایم مستوجب حد، اگر جرایم ارتکابی مشابه باشند مجازات‌ها در هم تداخل کرده و فرد تنها به یک مجازات حدی محکوم می‌گردد. این حکم از دو جهت قابل مناقشه است. اولاً خلاف مقتضای قاعده عدم تداخل اسباب و مسببات است. و ثانیاً خلاف قاعده عدالت بوده و باعث اخلال در امنیت و نظم عمومی جامعه می‌گردد. فقها با استناد به دلایل مختلفی مانند روایات، قاعده درء، تعلق حکم به طبیعت، اصل برائت، اطلاق ادله شرعی، مفهوم ادله تکرار جرم، اجماع، سیره، و ... در مقام رفع تعارض این حکم با قاعده عدم تداخل اسباب برآمده‌اند. گرچه ایراداتی به برخی از این دلایل وارد شده، با این وجود می‌توان گفت که حکم به تداخل مجازات‌ها امری مسلم نزد تمامی فقها است. وجود مجازات‌های تعزیری با ماهیت منحصر به فرد آن (بما یراه الحاکم) در نظام کیفری اسلامی مشکل دوم را نیز مرتفع می‌گرداند. بدین ترتیب که اگر در کنار اجرای مجازات حدی، تعزیر را نیز داشته باشیم، این امر به اجرای هر چه بهتر عدالت و جلوگیری از اخلال در نظم عمومی جامعه می‌انجامد.
تعامل ارزش و واقعیت در ایجاد قاعده حقوقی نیکویی, مرضیه
فقه و اصول سال. Û´Û¶, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v46i16.15198

Abstract

مبانی قاعده حقوقی یکی از مباحث عمده فلسفه حقوق می‌باشد که منجر به شکل‌گیری مکاتب فکری متعدد در این زمینه شده است. سوال اصلی پژوهش حاضر این است که آیا دو مکتب «حقوق طبیعی» و «پوزیتیویسم حقوقی» می‌توانند در تعامل با یکدیگر قرار گیرند؟ جمع«ارزش» و «واقعیت» در یک نظام حقوقی ممکن است؟ و جایگاه این عناصر در نظام حقوقی ایران کجاست؟ به دیگر بیان، با توجه به مبانی اسلامی- ارزشی ساختار حقوقی ما، آیا این نظام از واقعیات مغفول مانده یا ارزش و واقعیت در تعاملی سازنده با یکدیگر به ایجاد قواعد حقوقی می‌پردازند؟ مسلما پاسخ به این مهم، نیازمند بررسی اندیشه‌های فکری متفاوت از جمله متفکرین غربی است. نهایتا نتیجه پژوهش حاضر این است که غرب گرچه سعی کرده مبانی حقوقی خود را از مبانی ارزشی جدا کند، با این حال، ارزش‌ها هنوز جایگاه عمده‌ای دارند. به علاوه نظام حقوقی ایران نیز اگرچه نظامی اسلامی و ارزش‌محور است ولی ارزش‌ها در تعاملی نتیجه‌بخش با واقعیت‌ها به ایجاد قواعد حقوقی می‌پردازند.
تأملاتی پیرامون شرط‌بودن اسلام در وصی علیمحمدی, طاهر; ارژنگ, اردوان; کلانتری خلیل آباد, عباس
فقه و اصول سال. Û´Ûµ, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.10220

Abstract

در بسیاری از ابواب فقهی، اسلام به عنوان شرط صحت یا جواز عمل قرار داده شده است. یکی از مهمترین این موارد که بر آن ادعای اجماع شده، وصایت است. در این مقاله، ابتدا ادله مشهور فقها بر عدم صحت وصیت به کافر، در صورتی که موصی‌علیه مسلمان باشد، مورد بررسی قرار می‌گیرد و در نهایت به روشی اجتهادی امکان صحت چنین وصیتی در برخی موارد اثبات می‌گردد.
باز پژوهی عدالت اهل کتاب کلانتری خلیل آباد, عباس
فقه و اصول سال. Û´Ûµ, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.10221

Abstract

یکی از مسائل مورد اختلاف میان فقهای اسلامی، امکان تحقق عدالت در اهل کتاب است. مشهور فقها قائل به تحقق نیافتن عدالت در مطلق کافرند. در این مقاله ابتدا ادّله‌ی مشهور فقها بر نبود تحقق عدالت در اهل کتاب ذکر می‌شود. سپس ادله‌ی قائلین به تحقق عدالت در اهل کتاب بررسی می‌گردد و در نهایت به روشی اجتهادی تحقق نیافتن عدالتِ اصطلاحی فقهی در کافران تقویت می‌شود.
نظریۀ اماره بودن استصحاب و آثار فقهی و اصولی آن احمدی, اکبر; امام, سیدمحمدرضا
فقه و اصول سال. Û´Û³, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.11093

Abstract

یکی از کاربردی‌ترین دلیل‌ها در علم اصول و فقه و همچنین حقوق، استصحاب است. استصحاب حکم به بقای آن چیزی است که در گذشته بوده است. بعد از وحید بهبهانی، غالب اصولی‌ها معتقدند که استصحاب اصل عملی است، اما پژوهش بیشتردر ادلة اعتبار استصحاب، بیان‌گر صحت نظریة اماره بودن استصحاب است. عقل، سیرة عقلا و روایات، همگی بر لحاظ جنبه کاشفیت در اعتبار استصحاب دلالت دارند. نبود گرایشهای تعبدی در روشهای عقلا، اماریت استصحاب در دیدگاه فقهای متقدم بر وحید بهبهانی و لزوم دیدگاههای واقع‌گرایانه در فقه، همگی مؤید این نظریه هستند. حجیت آثار شرعی مترتب بر لوازم عقلی و عادی مستصحب و همچنین صلاحیت جانشینی استصحاب به جای علم، از آثار مهم اماره بودن استصحاب است. کلید واژه‌ها: استصحاب، اصل عملی، اماره، سیرة عقلا، اصل مثبت.
اشتباه حکمی آخوندی, روح الله
فقه و اصول سال. Û´Û¶, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v46i16.10589

Abstract

اشتباه حکمی به چندین دلیل (اختلاف مصلحت‌های دو نظام فقهی و حقوقی، تفاوت احکام اشتباه حکمی در مباحث حقوقی و کیفری، تقسمات انواع حکم و قانون در فقه و حقوق و ...) دارای پیچیدگی‌های خاص خود است. اشتباه حکمی با چنین ماهیتی سؤالات بی‌شماری را به‌ دنبال دارد. پاسخ به این‌که آیا اشتباه حکمی عذر تلقّی می‌شود یا نه؟ آیا قاعده «عدم استماع جهل به قانون» با احکام اشتباه حکمی – قانونی منطبق است یا نه؟ و چندین سؤال مرتبط دیگر هدف اصلی این تحقیق است. این تحقیق در تلاش است با رویکردی میان رشته‌ای میان سه علم فقه، اصول و حقوق و با تکیه بر روش تحلیلی و استدلالی تبیینی متفاوت از اشتباه حکمی ارائه دهد. اثبات عذر تلقّی‌شدن اشتباه، تفکیک میان دو قاعده عدم استماع جهل به قانون و عذر تلقّی‌شدن اشتباه، استقلال اشتباه حکمی در اثر خود و چندین نتیجه دیگر از اهم نتایج این تحقیق است.

Page 7 of 31 | Total Record : 303


Filter by Year

0000


Filter By Issues
All Issue ???? 40 ????? 3: ????? ????? 81? ????? ? ?????? 1387 ???? 51 ????? 4: ????? ????? ??9? ?????????8 ???? 51 ????? 3: ????? ????? ??8? ????????8 ???? 51 ????? 2: ????? ????? ??7? ??????????8 ???? 51 ????? 1: ????? ????? ??6? ???? ???8 ???? 50 ????? 4: ????? ????? ??5? ?????? ???7 سال. Û´Û´, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û±, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û³, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û², شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û±, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û³, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û², شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à More Issue