cover
Contact Name
-
Contact Email
-
Phone
-
Journal Mail Official
-
Editorial Address
-
Location
,
INDONESIA
Journal of Fiqh and Usul
ISSN : -     EISSN : -     DOI : -
Core Subject : Social,
Arjuna Subject : -
Articles 303 Documents
درنگی در چیستیِ اصل محرِز موحدی محب, مهدی
فقه و اصول سال. Û´Û¶, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v46i18.17880

Abstract

ویژگی اماره، کاشفیت ظنّی نوعی آن است که شارع نیز با عنایت به این ویژگی، برای آن، جعل حجّیت می‌کند. در برابر آن، اصل عملی است که ناظر به واقع نبوده و تنها برای رهایی از سرگردانی در مقام عمل به کار می‌آید. در این میان، اصل محرز، که هم از اصل، بهره‌ای داشته و هم از اماره نشانی در آن یافت می‌شود، مطرح است. برای اصل محرز، تعاریف مختلفی ارائه شده که محور تمامی آن‌ها، واقع‌انگاری تعبّدی یکی از دو طرف شک در مقام عمل، و با آن، معاملۀ واقع کردن است؛ بدون آن‌که مانند اماره از رهگذر مؤدّای خود، کاشفیتی نسبت به واقع داشته باشد. نوشتۀ پیش رو، ضمن تبیین چارچوب مفاهیمی چون دلیل، اماره و اصل، و نگاهی به مفهوم ارائه شده از اصل محرِز، با طرح ملاحظاتی چند، عنوان اصل محرِز یا احراز تعبّدی را ترکیبی متناقض دانسته، در مورد وجود آن، تأمّلات و ملاحظاتی را مطرح ساخته است.
نگرشی نوین در نقد حجیت خبر ثقه آهنگران, محمد رسول
فقه و اصول سال. Û´Û¶, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v46i17.18080

Abstract

یکی از مهم‌ترین بحث‌های علم اصول عبارت است از مبحث خبر واحد. مهم‌ترین دلیل برای اثبات حجیت خبر واحد بنا بر دیدگاه مشهور صاحب نظران این فن‌، سیره عقلا می‌باشد‌. این مقاله بر آن است تا به نقد این دلیل بپردازد و در نهایت ناکارآمدی آن را برای اثبات مدعای مورد نظر ثابت نماید.
سنت فعلی پیامبر(ص) و جایگاه آن در استنباط حکم از دیدگاه فریقین اردستانی, فاطمه; مؤمنی, عابدین
فقه و اصول سال. Û´Û¶, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v46i17.18142

Abstract

فعل و رفتار نبوی به عنوان بخشی از سنت، نوعی دلیل و حجت شرعی به شمار می‌رود. تبیین مفهوم و ماهیت فعل پیامبر(ص) و تحلیل برخورد علمای فریقین نسبت به این دلیل لبّی در فرایند استنباط حکم شرعی، جایگاهی مهم در اصول فقه اسلامی دارد. با توجه به نظرات موجود، دو رویکرد کلی درباره افعال پیامبر(ص) وجود دارد؛ رویکرد اول آن‌که همه افعال حضرت(ص) به جز افعال خاص، تشریعی بوده و بر این اساس همه افعال دال بر حکم شرعی می‌باشند، و رویکرد دوم آن‌که با توجه به وجود دو شأن تشریعی و غیر تشریعی برای حضرت(ص)، علاوه بر افعال خاص از افعال طبیعی و افعال دنیوی نیز که در زمره افعال غیر تشریعی قرار دارند نمی‌توان حکم شرعی استنباط و استخراج نمود. اختلاف اصلی قائلان به دیدگاه‌های فوق ناشی از اختلاف در تقسیم افعال نبوی و صحت این تقسیم‌بندی است. اما افعال بیانی، مهم‌ترین افعال صادره از پیامبر(ص) می‌باشند که صراحتاً قابلیّت استخراج حکم از آن‌ها وجود دارد، چنان‌که در فقه اسلامی خصوصاً در بخش عبادات بسیار مورد استفاده قرار گرفته‌اند. افعال ابتدائی هم نوع آخر از افعال پیامبر(ص) هستند که به دو دستة معلوم الصفة و مجهول الصفه تقسیم می‌شوند؛ جمهور علمای فریقین در دسته اول قائل به مساوات امت با پیامبر(ص) در حکم بوده، امّا در دسته دوم اختلاف رأی بسیاری وجود دارد.
بررسی مفهوم تعلیل ابراهیمی, بی‌بی رحیمه
فقه و اصول سال. Û´Û·, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v47i20.18201

Abstract

منظور از مفهوم تعلیل آن است که چنانچه در دلیلی به علت حکم اشاره شده باشد، بتوان از فقدان آن علت، انتفاء حکم را نتیجه گرفت؛ آن‌گونه که از انتفاء حصر، شرط، غایت و ... انتفاء حکم لازم می‏آید. در این مقاله بررسی این مفهوم با توجه به دیدگاه موافقان و مخالفان مورد توجه قرار گرفته و دیدگاه سومی بر اساس تفصیل میان کلی یا جزئی بودن موضوع، در منطوق و مفهوم، ارائه شده است.
بازکاوی ملاک تقسیم فقها به اخباریان و اصولیان زرقی, موسی; صابری, حسین
فقه و اصول سال. Û´Û¶, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v46i18.18374

Abstract

تقسیم فقها به اخباریان و اصولیان مهم‌ترین تقسیمی است که فقهای امامیه را دو گروه می‌کند. در کتب فقهی و اصولی نسبت دادن اخباری یا اصولی به یک فقیه زیاد به چشم می‌خورد، اما آن‌چه در این تقسیم‌بندی مهم است، ملاک تقسیم است. آن‌چه در نگاه ابتدایی به عنوان ملاک تقسیم رخ می‌نماید، اظهار نظر خود فقیه در مورد اخباری یا اصولی بودنش، و بعد اخباری یا اصولی بودن اساتید یا شاگردان یک فقیه، است. با بررسی اولیه، عدم کارایی این ملاک‌ها آشکار می‌گردد. اما ملاک احتمالی دیگری که در این نوشته به نحو گسترده به آن پرداخته شده، تفاوت‌هایی است که بین اخباریان و اصولیان ذکر شده که بیش از صد فرق است. در صورت واقعی و مهم بودن این تفاوت‌ها می‌توان ملاک به دست آورد و تشخیص داد یک فقیه از فقهای کدام دسته است. اما با بررسی و دسته‌بندی این فرق‌ها فهمیده می‌شود که این فرق‌ها ملاک تقسیم فقها نیست و ملاک دقیقی هم برای این تقسیم وجود ندارد.
درمان با محرمات احمدپور, اکبر
فقه و اصول سال. Û´Û¶, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v46i17.19251

Abstract

این پرسش از دیرباز در میان فقیهان مطرح بوده است که آیا می‌توان به‌وسیله محرمات به درمان بیماری‌ها پرداخت و بهبودی و تندرستی را از این رهگذر برای بیماران به ارمغان آورد، یا ورود در این عرصه، حتی به انگیزه درمان نیز ممنوع و ناروا است؟ البته استفاده از حرام در درمان بیماری‌ها، آنجا که بهره‌وری‌هایی به جز خوردن و آشامیدن، مورد نظر باشد، چندان مشکل‌ساز و حساسیّت برانگیز نیست، اما آنچه بیشتر مورد گفتگو و مناقشه است، خوردن و آشامیدن شیئی حرام با هدف درمانگری است، که در این زمینه هرچند بیشتر فقیهان، به ویژه متقدمان آنان، درمانگری با حرام را، چه به صورت مطلق، و یا در برخی از محرمات، ناروا دانسته و آن را بر نتابیده‌اند، اما دیدگاهی که در این مقاله مورد توجه قرار گرفته جواز درمان با همه محرمات، بدون در نظر داشتن تفاوت میان آن‌ها است؛ از این رو به منظور تبیین این دیدگاه و استحکام‌سازی آن، دلایل پنج‌گانه‌ای سامان یافته، و تلاش شده است با فراهم‌سازی شرایط و پاسخ‌دهی به احتمالات معارض و نقد دیدگاه‌های رقیب، زمینه‌های پذیرش و مقبولیّت این نظریّه تا حدودی فراهم آید.
مبانی معناشناختی حقوق اسلامی افشار, سجاد
فقه و اصول سال. Û´Û¶, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v46i18.20207

Abstract

توجه به تحلیل زبانی مفاهیم و گزاره‌های حقوقی، یکی از مهم‌ترین بخش‌های مورد مطالعه در فلسفه حقوق است. طبیعت علم حقوق، آمیختگی آن با الفاظ را ایجاب می‌کند؛ قانون، قرارداد، رأی و تألیف حقوقی، همه باید جامه لفظ به تن کنند تا فهمیده و اجرا شوند. مرحله اول برای فهم یک متن یا سخن - و از جمله یک گزاره حقوقی– فهم معنای آن است. از این رو این پژوهش، در جست و جوی یافتن محملی معنایی برای گزاره‌های حقوقی می‌باشد. در فلسفه تحلیلی و دانش معناشناسی، مطالب بسیاری در این باب وجود دارد که حقوق‌دانان را در شناخت بهتر از دانش حقوق یاری کرده است. با این حال، منطق حقوقی و مبانی حقوق ایران از علم اصول فقه اخذ شده است. اصولیان مباحث فراوانی در معنای الفاظ حقوقی و رابطه لفظ و معنا داشته‌اند. درباره پیوند لفظ و معنا، قول به ذاتی بودن و وضعی بودن این ارتباط مطرح شده است. به همین ترتیب، اکثر اصولیان، متعلق معنای الفاظ غیر اعتباری را ماهیت یا مدرک عقلانی می‌دانند. پذیرش هریک از این رویکردها تأثیر مستقیمی بر رویکرد حقوق‌دان به حقوق به‌ویژه در امر تفسیر دارد.
A critique and analysis of jurisprudential views on the ruling for the sales of unknown with supplement حیدری خورمیزی, سید محمد
فقه و اصول سال. Û´Û¸, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v48i24.34931

Abstract

Substitute - either the sale or the price - needs to be clearly determined in terms of amount, substance or material, and any characteristics influencing the fee. And, the condition for the validity of the deal is that the two sides completely know and be aware of the contract being negotiated. Thus, if one side is mindful (informed) of the contract but the other is ignorant (uninformed), the deal is void. This is because in the case of ignorance to the object of the deal, it will be a risky one denounced by the Legislator; as we can read in the hadith: ‘The Prophet has forbidden risky sales.’ In the present paper, seven narratives have been reported all in all as regards the sales of unknown with supplement, insisting on the validity the sale. A number of arguments against this validity have also been mentioned. Then, the supportive and disproving views are critically reviewed. Finally, the invalidity and nullity of the sales of unknown with supplement.
تأثیر شرط بر وضعیت عقد باریکلو, علی رضا
فقه و اصول سال. Û´Û¶, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v46i18.20450

Abstract

شرط ضمن عقد، نهادی است که در حقوق اسلام شناسایی شده ولی درباره تأثیر آن بر وضعیت عقد در دو مرحله تشکیل و بقای عقد در بین صاحب نظران اختلاف است. درمرحله تشکیل عقد، اختلاف ناشی از حیث ارتباط شرط با موضوع عقد است که در این باره از میان نظریات جزیی از موضوع بودن، وصف یا تابع بودن یا مستقل بودن، نظر اخیر با قواعد حقوقی و قصد طرفین مطابق‌تر است که قاعدتاً عدم اعتبار شرط، اثر بر اعتبار عقد نخواهد داشت. در مرحله بقای عقد نیز اختلاف ناشی از نقش شرط در قصد طرفین مطرح است که بعضی به نحو وحدت مطلوب معتقد شده‌اند که انتفای شرط موجب انفساخ عقد می‌شود، بعضی به تعدد مطلوب یکسان که بطلان شرط موجب انفساخ قسمتی از عقد می‌شود و بعضی معتقد به تعدد اصل و فرع شده که انتفای شرط موجب انفساخ عقد نمی‌شود بلکه موجب خیار برای مشروط له می‌شود و این دیدگاه با قواعد حقوقی و ماهیت شرط منطبق‌تر است.
بررسی ارث حق خیار زوجه از معاملات زوج باقری اصل, حیدر
فقه و اصول سال. Û´Û·, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v47i23.20458

Abstract

یکی از مسائل ارث، ارث حق خیار برای زوجه از معاملات زوج است. متأسفانه حقوق موضوعة ایران نیز به حکم این مسئله تصریح نکرده و تنها در مادة 445 ق.م مقرر داشته است: «هریک از خیارات، بعد از فوت، منتقل به وارث می‌شود»، هرچند اطلاق این حکم مادة مذکور در ارث بردن حق خیار برای زوجه از معاملات زوج است، ولی پذیرش این حکم متعارض با مفاد مادة 946 ق.م است، زیرا ارث خیار از نوع ارث حقوق است و مادة اخیر، اعم از قبل یا بعد از اصلاح 1387، حتی خود اموال غیرمنقول زوج را قابل ارث برای زوجه نمی‌داند، چه بماند حقوق آن‌که اینجا همان خیار باشد. این وضعیت در اقوال فقیهان نیز مشاهده می‌شود، زیرا آنان از یک‌طرف ادعای اجماع بر ارث تمامی خیارات کرده و از طرف دیگر در ارث برخی از خیارات و از جمله ارث حق خیار از معاملات زوج اختلاف نموده‌اند و بدین ترتیب هم در مواد 445 و 946 ق.م و هم در اقوال فقیهان نسبت به ارث حق خیار زوجه از معاملات زوج تعارض پدید آمده است. این تحقیق درصدد حل این تعارض با استناد به حقوق امامیه است.

Filter by Year

0000


Filter By Issues
All Issue ???? 40 ????? 3: ????? ????? 81? ????? ? ?????? 1387 ???? 51 ????? 4: ????? ????? ??9? ?????????8 ???? 51 ????? 3: ????? ????? ??8? ????????8 ???? 51 ????? 2: ????? ????? ??7? ??????????8 ???? 51 ????? 1: ????? ????? ??6? ???? ???8 ???? 50 ????? 4: ????? ????? ??5? ?????? ???7 سال. Û´Û°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û±, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û³, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û², شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û±, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û³, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û², شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à More Issue