cover
Contact Name
-
Contact Email
-
Phone
-
Journal Mail Official
-
Editorial Address
-
Location
,
INDONESIA
Journal of Fiqh and Usul
ISSN : -     EISSN : -     DOI : -
Core Subject : Social,
Arjuna Subject : -
Articles 303 Documents
عقل و به‌کارگیری آن در اندیشه فقهی فیض کاشانی مطلبی, سید محمد موسی; جمشیدی, حسن
فقه و اصول سال. Û´Û¶, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v46i19.20522

Abstract

نظر به اهمیت دلیل عقل در استنباط، به‌ویژه در مسائل نو، بررسی آثار فقها از جمله بررسی سیره فقهی فیض کاشانی به عنوان فقیهی مؤثر در تکامل فقه در اثبات این مسأله شایسته است. بدین منظور بررسی کتب مختلف وی بر اساس روش تحلیل محتوی انجام شده و یکایک فتاوای وی نیز مورد بررسی قرار گرفته ‌است. نتیجه تحقیق نشان می‌دهد مرحوم فیض معنای دلیل عقل را مفهومی در نظر می‌گیرد که مختص انبیاء است و مقتضای دلیل عقل را متابعت از این عقل می‌داند. و به نوعی دلیل عقل مصطلح را ظنی می‌داند. و اهل اجتهاد را در مسیر خطا می‌پندارد در عین حال در مواردی دلیل عقل و شواهد عقلی را مکرر در کنار دلیل نقلی به کار می‌برد. بنابر این به نظر می‌رسد وی سه مفهوم از عقل را در بیان خود بدون تصریح به آن بکار برده است: نخست آن مفهوم که عقل را مختص انبیاء می‌داند و دیگران را از آن بی‌بهره و در عین حال مفید و قابل استفاده در استنباط. دوم مفهوم عقل مستقل است که در نظر وی در فرایند استباط به کار نمی‌آید. سوم مفهومی از دلیل عقلی است که بارها آن را به‌کار گرفته و بیشتر درک خطابات شرعی است.
ضمان عاقله از نگاهی دیگر احمدوند, محسن; ناصری مقدم, حسین
فقه و اصول سال. Û´Û·, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v47i21.20801

Abstract

مشهور فقیهان امامی بر این باورند که مسئولیت جنایت خطأیی محض (دیه) بر عهده نهادی به نام «عاقله» یعنی خویشاوندان پدری جانی است. این حکم از آغاز با چالش‌هایی «نظیر تضاد با اصل شخصی بودن مسئولیت کیفری» روبرو بود که فقیهان را وا داشت تا با ارائه توجیهات متفاوتی، چرایی آن را تبیین کنند. این نوشتار با تکیه بر قواعد، عمومات و اطلاقات قرآنی و با بهره‌گیری از فقه جواهری در پی اثبات این باور است که این رأی، با وجود مخالفانی چون شیخ مفید، اجماعی نیست و عمده مستند مشهور که روایات است، افزون بر تردیدهای جدی به لحاظ سند و دلالت، با عمومات، اطلاقات قرآنی و عقل مستقل، در تضاد است و قدر متیقن ادله روایی که فاقد معارض و مخالف است، ضمان عاقله را تنها در جایی ثابت می‌کند که عاقله، عهده دار سرپرستی و مواظبت از جانی بوده و یا عرفاً مسئول شمرده شود.
نقش قضیه حقیقیه در اصول فقه میرقیصری, سید روح اله
فقه و اصول سال. Û´Û¶, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v46i19.20803

Abstract

پویایی قضیۀ حقیقیه باعث شده است که در مسائل و علوم مختلف به عنوان پایه‌ریز اصول کلی و ثابت به‌کار برده شود. علم اصول فقه که خود پایه‌ریز قواعد کلی برای رسیدن به احکام شرعی است، از این قضیه در بسیاری از ابواب اصولی و نیز حل مسائل، بسیار بهره می‌برد. در واقع اگر قضیه حقیقیه را در نظر نگیریم طبعاً رسیدن به بسیاری از اصول مهم این علم، هم‌چون ثبوت احکام، شک در تکلیف یا مکلفٌ به، نقش قضیه در تشخیص عام از مطلق و بسیاری از مسائل دیگرممکن نخواهد بود. از این رو با آوردن مسائل کاربردی در این علم، به صورت گزارشی از دلایل و چگونگی به‌کارگیری قضیۀ حقیقیه از میان نظرات دانشیان اصول، به نقش این قضیه در این علم پرداخته می‌شود.
وضعیت حقوقی قرارداد دارای موضوع نامشروع در فقه امامیه رضوی, سید علی; حق پناه, رضا
فقه و اصول سال. Û´Û¶, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v46i19.20979

Abstract

در خصوص وضعیت حقوقی قرارداد دارای موضوع نامشروع بین فقیهان امامی اختلاف نظر وجود دارد؛ هرچند برخی قائل به صحت چنین قراردادی هستند اما بیشتر فقیهان قائل به بطلان و حرمت عمل نامشروع موضوع قرارداد شده‌اند. در میان قائلان به بطلان برخی آن را به عنوان قاعده و اصل اولیه در این قراردادها پذیرفته و برای اثبات آن به ملک نبودن منفعت حرام، مالیت نداشتن آن، عدم قدرت برتسلیم، تناقض در شریعت و سلب احترام مال حرام توسط شارع استناد کرده‌اند. برخی دیگر با نقد دیدگاه گروه اول، براساس روایاتی چون روایت تحف العقول قائل به بطلان چنین قراردادی شده‌اند. در این مقاله ما به بررسی دیدگاه‌های مطرح در این خصوص پرداخته و در پایان با نقد تمامی دیدگاه‌ها و رد دلائل اقامه شده، با جمع‌بندی برخی از روایات که در ابواب مختلف فقهی مطرح شده است بطلان و حرمت چنین قراردادی را به شیوه جدیدی به اثبات رسانده‌ایم.
بازخوانی تأثیر تعدی و تفریط در امانت مطالعه تطبیقی در فقه و قانون مدنی کربلایی آقازاده, مصطفی; دریایی, رضا
فقه و اصول سال. Û´Û¸, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v48i24.21066

Abstract

حقوق امین در ارتباط با تعدی و تفریط در متعلق عقد امانت در نزد فقهای امامیه با دیدگاه‌های متفاوتی همچون نظریه مشهور عدم ارتباط مطالبه خسارت با تعدی و تفریط به استناد عموم قاعده علی‌الید و نظریه رابطه تقصیر با خسارت به استناد قواعد عمومی مسؤولیت و قاعده استیمان همراه بوده است. آگاهی به این مسئله جز با بررسی پیشینه و شناخت مبانی فقهی دیدگاه مشهور عدم ارتباط مطالبه خسارت با تعدی و تفریط در میان فقیهان میسر نیست. از همین رو در این مقاله سعی شده است وضعیت امین در ارتباط با تعدی و تفریط ابتدا در فقه امامیه و سپس حقوق ایران مورد ارزیابی قرار گیرد. در این مقاله نشان داده می‌شود نظریه‌ی آن دسته از فقها که محدوده‌ی مسؤولیت امین را به لحاظ دخالت رابطه سببیت به همراه تعدی و تفریط ممکن دانسته‌اند با سلطه مالکانه مالک بر مال خود و بنای عقلانی ناشی از قاعده استیمان تطابق بیشتری دارد.
کاوشی فقهی- تفسیری در حلیت ذبیحه کتابی در پرتو آیه 5 سوره مائده عنایتی راد, محمد جواد
فقه و اصول سال. Û´Û¶, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v46i19.21954

Abstract

از آیه 5 سوره مائده حلیت ذبیحه کتابی استفاده می‌گردد و دلیل آن علاوه بر سیاق و امتنانی بودن حکم حلیت، این است که کلمه طعام در آیه مذکور به شهادت عرف و لغت به معنای ذبیحه و یا اعم از ذبیحه است و روایات حلیت موید آن است و روایاتی که طعام را به حبوباب تفسیر کرده‌اند یا از باب ذکر مصداق است و یا معارض با این روایات است و بعد از تعارض، به ظاهر آیه و اصالت حلیت رجوع می‌شود. و در جمع روایات متعارض، اقوالی است که قول شهید ثانی در حمل نهی بر کراهت اولی است.
Legal Sanction for Non-observance of Expediency in Power of Attorney حاجی عزیزی, بیژن; اعتماد, مریم
فقه و اصول سال. Û´Û·, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v47i20.22474

Abstract

Power of attorney (PA) contract is among the specified contracts that are widely used in society and people’s legal relations, because on one hand, people are not compelled to directly vindicate their rights and, on the other hand, the above-mentioned contract is of high importance in lawsuits and restoring the victim’s rights in courts of law. Through signing contract of PA, the attorney and the client reciprocate obligation and right and hold judicial relations and mutual commitments and responsibilities. Among these commitments is the observance of the client’s expediency. Since this commitment overshadows other commitments of the attorney and is somehow regarded as the foundation of all his commitments, it is of special importance. Despite the assertion on the above-mentioned commitment in article 667 of the civil law, the legal sanction for its violation in various obligations is ambiguous. Silence of the law, weakness of the writings, and being involved in this issue has made us search for an answer whose summary is as follows: the legal actions that have been carried out without observing the client’s expediency is regarded as effective – except for the obligation in which the client has connived with the party of contract – although, in case of availability of options, the clients can remove loss from themselves.
بررسی قاعده «یُغتفر فی الدوام ما لایُغتفر فی الابتداء» در فقه اسلامی کشاورز, علی; صابری, حسین
فقه و اصول سال. Û´Û·, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v47i22.22886

Abstract

در فقه اسلامی با عبارت‌هایی از جمله «یغتفر فی الدوام (البقاء، الاستدامه) ما لایغتفر فی الابتداء» مواجه می‌شویم که از سیاق آن این‌گونه برمی‌آید که این عبارت، نزد فقها به‌عنوان قاعده‌ای مشهور و مقبول مورد لحاظ واقع شده است. لکن پس از بررسی ردپای این عبارت در کتب فقه و قواعد فقه به نظر می‌رسد در خصوص خاستگاه اصلی این عبارت و حتی استقلال آن، وحدت نظری وجود ندارد. برخی آن را ذیل قواعد «الدفع اقوی من الرفع» یا «التابع تابع» و یا «المانع طاری» ذکر کرده‌اند و برخی نیز از آن در مبحثی مستقل نام برده‌اند. در انتها پس از تحلیل و بررسی گفته‌ها در خصوص این عبارت و بیان ادله، به نظر می‌رسد می‌توان به‌عنوان نتیجه، آن را نه ذیل قواعد سه‌گانه مذکور بلکه به‌عنوان قاعده‌ای مستقل لحاظ کرد مبنی بر اینکه آنچه ابتدا به آن حرام و ممنوع است در ادامه، دوام و بقای آن حرام و ممنوع نیست.
گونه‌های دلالت تقریر بر احکام شرعی علیزاده نوری, عطیه; ناصری مقدم, حسین; عابدی سرآسیا, علیرضا
فقه و اصول سال. Û´Û¹, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/jfu.v49i4.22973

Abstract

تقریر، به عنوان یکی از اقسام سنت، عبارت است از اینکه سخنی در محضر حضرات معصوم بیان شود، یا رفتاری در حضور ایشان سر زند، یا عقیده‌ای در برابرشان ابراز گردد، و به‌رغم تمکن از ردع، موضعی اتخاذ گردد که حاکی از رضایت ایشان باشد؛ در انگاره فقیهان، سنت تقریری در عرض قول و فعل معصوم از حجیت برخوردار بوده و به عنوان یکی از ادله استنباط احکام در فرآیند استنباط، به‌شمار می‌رود. مسائل مختلفی در باب تقریر معصوم قابل بحث است؛ از جمله آن‌ها، بررسی قلمرو دلالی این قسم از سنت است که تاکنون به تفصیل بدان پرداخته نشده است. نوشته پیش رو با هدف تبیین این گستره و قلمرو، به بررسی دلالت تقریر بر انواع احکام، اعم از تکلیفی و وضعی پرداخته است.
A Critique on the Theory of the Necessity of the Oneness of Consort (Faḥl) حائری, فاطمه; ناصری مقدم, حسین; قبولی در افشان, محمد تقی
فقه و اصول سال. Û´Û¸, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±Ã
Publisher : انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.22067/fiqh.v0i0.23236

Abstract

Among the causes for the prohibition of marriage is fosterage, which is one of the most important issues of concern. There is consensus among the jurists of all the Islamic schools in that fosterage is one of the causes of prohibition. However, the issue disagreed upon is whether the source in fosterage causing the spread of sanctity (ḥurma) is the mother (murḍi‘a = foster mother) or the father (ṣāḥib laban = possessor of milk). The renowned majority of Imāmīs believe that what is valid in the spread of sanctity in fosterage is the oneness of the consort (faḥl); and their reason is (based on) the traditions that cause specification and limitation of several generalities, such as the Prophet’s (S.A.W) ḥadīth, “What is prohibited through fosterage would be prohibited through parentage (nasab), too”, and the verse of the Qur’ān, ﴾your [foster-] mothers who have suckled you and your sisters through fosterage﴿. (Al-Nisā’, 23) The renowned disapproving majority’s statement is that of Ṭabarsī, the author of Tafsīr al-Bayān, and another group of the Imāmīs, who have not considered as a precondition the oneness of consort in the fosterage causing the spread of prohibition. The reason for this statement is the generality of ḥadīth, inclusiveness of the verse, and the traditions of Muḥammad b. ‘Ubayda. The critical review of the two viewpoints and their reasons reinforce the unrenowned majority’s statement.

Filter by Year

0000


Filter By Issues
All Issue ???? 40 ????? 3: ????? ????? 81? ????? ? ?????? 1387 ???? 51 ????? 4: ????? ????? ??9? ?????????8 ???? 51 ????? 3: ????? ????? ??8? ????????8 ???? 51 ????? 2: ????? ????? ??7? ??????????8 ???? 51 ????? 1: ????? ????? ??6? ???? ???8 ???? 50 ????? 4: ????? ????? ??5? ?????? ???7 سال. Û´Û±, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û³, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û², شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¶, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û´: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û±, شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û´: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¸, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û´, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û³, شماره. Û±: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. ÛµÛ°, شماره. Û²: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û², شماره. Û²: شماره پیاپی Û¸à Ø³Ø§Ù„. Û´Ûµ, شماره. Û³: شماره پیاپی Û¹à Ø³Ø§Ù„. Û´Û·, شماره. Û±: شماره پیاپی Û±à Ø³Ø§Ù„. Û´Û¹, شماره. Û³: شماره پیاپی Û±à More Issue