cover
Contact Name
Ida Ayu Sukma Wirani
Contact Email
idaayusukmawirani@gmail.com
Phone
+6287762000445
Journal Mail Official
idaayusukmawirani@gmail.com
Editorial Address
Jl. Udayana No. 11, Singaraja, Banjar Tegal, Kec. Buleleng, Kabupaten Buleleng, Bali 81116
Location
Kota denpasar,
Bali
INDONESIA
Jurnal Pendidikan Bahasa Bali Undiksha
ISSN : 26141914     EISSN : 25992627     DOI : http://dx.doi.org/10.23887/jpbb.v6i2
Core Subject : Education,
As an international, multi-disciplinary, peer-refereed journal, the scope of this journal is in learning and instruction area which provides a platform for the publication of the most advanced scientific researches in the areas of learning, development, instruction and teaching at Balinese Language Education Undiksha. The journal welcomes original empirical investigation. The papers may represent a variety of theoretical perspectives and different methodological approaches. They may refer to any age level, from infants to adults and to a diversity of learning and instructional settings, from laboratory experiments to field studies. The major criteria in review and the selection process concerns the significance of the contribution to the area of learning and instruction. Instruction, learning and teaching, curriculum development, learning environment, teacher education, educational, technology, and educational development at PBalinese Language Education Undiksha
Arjuna Subject : Umum - Umum
Articles 43 Documents
Search results for , issue "Vol 3, No 1 (2016):" : 43 Documents clear
NGAWIGUNAYANG METODE AUDIOLINGUAL ANGGEN NINCAPANG KAWAGEDAN NEMBANGANG PUPUH MASKUMAMBANG SISIA KELAS X MIPA 2 SMA NEGERI 1 SINGARAJA ., I Made Wisnawa; ., Drs.I Wayan Wendra,M.Pd; ., Dra. Sang Ayu Putu Sriasih,M.Pd
Jurnal Pendidikan Bahasa Bali Undiksha Vol 3, No 1 (2016):
Publisher : Universitas Pendidikan Ganesha

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.23887/jpbb.v3i1.7403

Abstract

Tetilik puniki matetujon (1) nelatarang panincapan kawagedan nembangang Pupuh Maskumambang sisia kelas X MIPA 2 SMA Negeri 1 Singaraja majalaran antuk metode audiolingual; (2) nelatarang tata cara palaksana metode audiolingual makaduaning nincapang kawagedan nembangang Pupuh Maskumambang sisia kelas X MIPA 2 SMA Negeri 1 Singaraja; (3) nguninging panampen sisia ring pawigunan metode audiolingual anggen nincapang kawagedan nembangang Pupuh Maskumambang sisia kelas X MIPA 2 SMA Negeri 1 Singaraja. Tetilik puniki nganggen palihan tetilik tindakan kelas (PTK). Jejering tetilik inggih punika guru lan sisia kelas X MIPA 2 SMA Negeri 1 Singaraja. Kramaning mupulang data sane kaanggen minakadi kramaning partiaksa, test, kuesioner, miwah sadu wicara. Data katureksa antuk ngawigunayang data tureksa deskriptif kualitatif miwah deskriptif kuantitatif. Pikolih tetilik nyinahang, (1) Metode audiolingual prasida nincapang kawagedan nembangang Pupuh Maskumambang sisia kelas X MIPA 2 SMA Negeri 1 Singaraja. Saking nilai reratatan ri kala pra test inggih punika 69,67 (becik) nincap ring siklus 1 dados 80,85 (becik) miwah ring siklus 2 nincap dados 84,93 (becik pisan) ; (2) tata titi pangajah-ajahan sane patut kautamayang ring tetilik puniki wenten patpat minakadi, paurukan mirengang lan nembangang Pupuh Maskumambang sane mawanti-wanti, nureksain lan ngwantu ngamecikang tetembangan sisia, nakenin pangresep sisia utawi pikobet ri kala matembang, miwah ngicenin tetulud mangda stata pracaya tekening paragaan ri kala matembang; (3) Sisia ngaturang panampen sane cumpu pisan tekening pawiguna metode audiolingual anggen nincapang kawagedan nembangang Pupuh Maskumambang. Nika awinan majeng ring guru basa Bali ring SMA Negeri 1 Singaraja mangda ngawigunayang pangajah-ajahan puniki manut dudonan sane kapolihang ring tetilik.Kata Kunci : metode audiolingual, matembang, pupuh maskumambang This research aims to (1) describe the improvement of singing Pupuh Maskumambang skills trough the audio-lingual method in class X MIPA 2 SMA Negeri 1 Singaraja, (2) describe the steps of the audio-lingual method to improve singing Pupuh Maskumambang skills in class X MIPA 2 SMA Negeri 1 Singaraja, (3) describe the response of the students in class X MIPA 2 SMA Negeri 1 Singaraja trough the application of the audio-lingual method to improve singing Pupuh Maskumambang skills. This research is classroom action research. The subjects are the teacher and the students of class X MIPA 2 SMA Negeri 1 Singaraja. The data was collected by observation, test, questionnaire, and interview. Data were analyzed using qualitative descriptive and quantitative descriptive analysis. The results showed that, (1) the application of the audio-lingual method can improve singing Pupuh Maskumambang skills. Average scores of the study clasically in pra-test is 69,67 (good), the first cycle obtain 80,85 (good), and the second cycle obtain 84,93 (very good); (2) measures appropriate learning in this study focuse on four things, those are excercize of listening and singing Pupuh Maskumambang frequently, evaluating and correcting the students' singing ways, asking the student's understanding and problems, and giving motivation to students when singing; (3) The students responded very positively to learning singing Pupuh Maskumambang through the application of the audio-lingual method. Therefore, it is expected that Balinese Language teachers in SMA Negeri 1 Singaraja order to implement this learning steps those were found in the research.keyword : audio-lingual method, singing, pupuh maskumambang
Kasukseman miwah Pikenoh Wayang Kamasan Atma Prasangsa sane Wenten ring Kertha Gosa manut Tatepasan Semiotik ., Nurjaya Putra Mahardika I Made; ., Prof. Dr. I Nengah Martha,M.Pd; ., Ida Ayu Sukma Wirani, S.S. M.Pd
Jurnal Pendidikan Bahasa Bali Undiksha Vol 3, No 1 (2016):
Publisher : Universitas Pendidikan Ganesha

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.23887/jpbb.v3i1.6996

Abstract

Tetilikan puniki maduwe unteng bebaosan parindikan nelatarang (1) kawentenan, (2) kasukseman, miwah (3) pikenoh ring sajeroning Wayang Kamasan Atma Prasangsa sane wenten ring Kertha Gosa. Jejering tetilikan puniki inggih punika Wayang Kamasan Atma Prasangsa sane wenten ring Kertha Gosa. Penandang tetilikan puniki inggih punika kasukseman miwah pikenoh gegambaran wayang punika. kramaning mupulang data ring tetilikan puniki nganggen pidabdab observasi, dokumentasi, miwah sadu wicara. Data sane sampun kapolihang kaselehin nganggen kramaning deskriftif kwalitatif. Pikolih saking tatepasan inggih punika: (1) Kawentenan Wayang Kamasan Atma Prasangsa sane wenten ring Kertha Gosa. Kawentenannyane inggih punika 36 gegambaran sane madaging 52 lelampahan. (2) Kasukseman gambar wayang Atma Prasangsa. Kasukseman sane kapolihang mapaiketan ring tata laksana kauripan manusane. (3) Pikenoh wayang Atma Prasangsa. Wenten duangdasa (20) pikenoh sane wenten sajeroning gambar wayang Atma Prasangsa minakadi pajah-ajahan (pendidikan), ulangun (estetika), budaya (cultural), pitutur (moral), pakraman (social), sradha (agama), arjawa (jujur), ngajiang anak tiosan (toleransi), sulaksana (disiplin), jemet makarya (kerja keras), swasta (mandiri), meled uning (ingin tau), darma nagara (kebangsaan), ngajiang kawagedan (menghargai prestasi), pasawitran (bersahabat), santi rasa (cinta damai), teleb ngawacen (gemar membaca), urati ring palemahan (peduli lingkungan), urati ring karma (peduli social), miwah sutindih ring swadarma (tanggung jawab). Tetilikan puniki sumangdane prasida kalimbakang antuk krama saha ngamargiang pikenoh sane wenten ring sajeroning Wayang Atma Prasangsa.Kata Kunci : kasukseman, pikenoh, wayang Kamasan This study has main discussion which explained (1) existence, (2) purposes, and (3) values of Wayang Kamasan Atma Prasangsa in Kertha Gosa. The object of this study is Wayang Kamasan Atma Prasangsa in Kertha Gosa. The Subject of this study are the purpose and the value of the pictures of that puppet. The process of collecting data in this study were used observation, documentation, and interview section. The data found was analyzed by using descriptive quantitative. The result of this study was an (1) existence of Wayang Kamasan Atma Prasangsa in Kertha Gosa. Its existence was that there were 36 pictures contained of 52 stories. (2) purposes of human life, and (3) values of Wayang Kamasan Atma Prasangsa, it also contained 20 other values such as education, aesthetics, culture, moral, social, religion, honesty, tolerance, discipline, effort, independence, curious, nationality, respecting someone’s, achievement, friendship, love in peace, delight in reading, care with environment, social care, and responsibility. This study aimed to be applied by society in relation to the value of Wayang Atma Prasangsa.keyword : purposes, values, Wayang Kamasan
Basita Paribasa Nganggen Kruna-Kruna Sane Mapaiketan Sareng Ayam ring Desa Tukadsumaga Kecamatan Gerokgak. ., Kadek Astina; ., Dr. I Ketut Paramarta, S.S.,M.Hum.; ., Prof. Dr.Ida Bagus Putrayasa,M.Pd
Jurnal Pendidikan Bahasa Bali Undiksha Vol 3, No 1 (2016):
Publisher : Universitas Pendidikan Ganesha

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.23887/jpbb.v3i1.7176

Abstract

Tetilikan puniki matetujon 1) nelatarang kawentenan pahan basita paribasa nganggen kruna-kruna sane mapaiketan sareng ayam ring Desa Tukadsumaga Kecamatan gerokgak, 2) nelatarang teges basita paribasa nganggen kruna-kruna sane mapaiketan sareng ayam ring Desa Tukadsumaga Kecamatan Gerokgak. Ring tetilikan puniki sane dados jejering tetilikan inggih punika kruna-kruna mapaiketan sareng ayam ring Desa Tukadsumaga Kecamatan Gerokgak lan sane dados penandang ring tetilikan puniki inggih punika basita paribasa sane mapaiketan sareng ayam sane wenten ring Desa Tukadsumaga Kecamatan Gerokgak. Pamupulan data ring tetilikan puniki inggih punika nganggen kramaning observasi, kramaning sadu wicara lan kramaning dokumentasi. Data sane sampun kapolihang selanturnyane katureksa nganutin tata cara tureksa deskriptif kualitatif. Pikolih ring tetilikan puniki inggih punika, 1) kapolihang wenten tiga soroh pahan basita paribasa mapaiketan sareng ayam sane wenten ring Desa Tukadsumaga, minakadi : sesenggakan wenten pitulikur (27), wewangsalan wententen solas (11), lan raos ngempelin wenten siki (1). 2) teges saking samian basita paribasa sane kapolihang sami madue tegesnyane, wenten kalih teges utama sane wenten irika, inggih punika nyantenang indik jaya lan kaon ayam punika, miwah ayam sane becik lan ayam sane nenten becik. Kata Kunci : Basita Paribasa, Ayam. This study aims to 1) describe the types Basita paribasa that using some words related to chickens in the Tukadsumaga village Gerokgak, 2) explain the meaning Basita paribasa that using some words related to chickens in the Tukadsumaga village Gerokgak. In this study, the research subjects are the words associated with chickens in the Tukadsumaga village Gerokgak and the research object is Basita paribasa related to chickens in the Tukadsumaga village Gerokgak. The Data collection method that used in this study is observation method, interviews and documentation. Data were analyzed according to qualitative descriptive analysis. The results of this study are 1) there are three types of Basita paribasa related to chickens in the Tukadsumaga village, namely: sesenggakan obtained twenty-headed (27), wewangsalan obtained eleven (11), and the Raos ngempelin acquired one (1). 2) the meaning of all types Basita paribasa obtained all have meaning, there are two main meanings of winning and losing is good and bad. keyword : Basita Paribasa, chicken.
NUREKSAIN SOROH AKSARA BALI LAN PASANG AKSARA BALI LONTAR SATUA SAMPI WADAK DRUEN GEDONG KIRTYA ., A.A. Istri Agung Prabawati; ., Dra. Sang Ayu Putu Sriasih,M.Pd; ., Ida Bagus Rai, S.S., M.Pd
Jurnal Pendidikan Bahasa Bali Undiksha Vol 3, No 1 (2016):
Publisher : Universitas Pendidikan Ganesha

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.23887/jpbb.v3i1.6973

Abstract

Tetilikan puniki matetujon nelatarang (1) soroh aksara Bali sane wenten ring lontar satua Sampi Wadak, (2) pasang aksara Bali ring lontar satua Sampi Wadak, (3) kawigunan pasang aksara Bali ri kala nyurat aksara Bali. Tetilik puniki ngangge palihan tetilik deskriptif kualitatif. Jejering tetilik puniki inggih punika lontar satua Sampi Wadak. Panandang tetilikan puniki inggih punika soroh aksara lan pasang aksara Bali ring lontar satua Sampi Wadak. Tetilikan puniki ngangge tiga kramaning mupulang data inggih punika kramaning pratiaksa, ngwacen terus-terusan, miwah dokumentasi. Kramaning dokumentasi puniki kawantu antuk ngangge piranti tetilik marupa kartu data. Data tureksa sane kaanggen minakadi (1) milihin data, (2) nyelehin data, (3) nyorohang data, (4) interpretasi data, (5) panyutetan. Pikolih ring tetilik puniki inggih punika (1) Soroh aksara sane wenten ring lontar satua Sampi Wadak wenten kalih soroh aksara inggih punika aksara wresastra lan swalalita. (2) Pasang aksara Bali sane wenten ring lontar satua Sampi Wadak kantun kapanggihin pabinayan sajeroning nyurat kruna miwah lengkara yening selehin manut pasang aksara Bali purwadresta. (3) Kawigunan pasang aksara Bali ri kala nyurat aksara Bali inggih punika prasida dados panuntun ri kala nyalin saking aksara latin ka aksara Bali. Saking tetilikan puniki kaaptiang majeng ring panyurat aksara Bali mangda prasida nelebin indik sesuratan sane maaksara Bali, krama Bali sayan nguratiang kawentenan sesuratan aksara Bali ring lontar lan majeng ring panilik lian mangda nglimbakang daging tetilikan sane mapaiketan tekening aksara Bali.Kata Kunci : soroh aksara, pasang aksara, lontar. The aim of this study is to explain (1) kind of Balinese script that exists in the papyrus story of Sampi Wadak. (2) Pair of Balinese script in the papyrus story of Sampi Wadak. (3) the function of pair of Balinese Script when used to write the Balinese script. This Study designed as a research of descriptive qualitative. The subject of this research is the papyrus story of Sampi Wadak. The object of this research is the kind of Balinese script and script pair in the papyrus story of Sampi Wadak. The data gathered by using observation method,reading and documentation. Then the documentation backed up by data card. The data analysis that used are (1) reduction data, (2) identification data, (3) classification data, (4) interpretation data, (5) conclusion. This study shows that (1) there are two kinds of scripts that used on the papyrus story of Sampi Wadak, they are Wresastra script and Swalalita Script. (2) The Balinese script pair that is in the papyrus story of Sampi Wadak, there is still the differences in the words writing and sentences if investigated by using the Balinese pair script of Purwadresta. (3) The function of Balinese pair script when used to write is as a guidance for copying from Latin script to Balinese script. From this study the writer of the Balinese script to be expected understand deep into article that are using Balinese script, Balinese people show care the condition of the Balinese script that is exist in the papyrus and researchers to be expected to know more about study that related to Balinese script.keyword : Kind of script, script pair, and papyrus.
NGAWIGUNAYANG MEDIA AUDIO-VISUAL ANGGEN NINCAPANG KAWAGEDAN NEMBANGANG PUPUH SINOM RING SISIA KELAS XI IBB 2 SMA NEGERI 3 SINGARAJA ., Ni Luh Astini; ., Prof. Dr.Ida Bagus Putrayasa,M.Pd; ., Dr. I Ketut Paramarta, S.S.,M.Hum.
Jurnal Pendidikan Bahasa Bali Undiksha Vol 3, No 1 (2016):
Publisher : Universitas Pendidikan Ganesha

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.23887/jpbb.v3i1.7171

Abstract

Tetilikan puniki matetujon mahbahang (1) runtutan pamargin pamalajahan sane patut sajeroning ngawigunayang media audio-visual anggen nincapang kawagedan nembangang pupuh Sinom ring sisia kelas XI IBB 2 SMA Negeri 3 Singaraja, (2) ngawigunayang media audio-visual prasida nincapang kawagedan nembangang pupuh Sinom ring sisia kelas XI IBB 2 SMA Negeri 3 Singaraja, miwah (3) panampen sisia ring kawentenan media audio-visual anggen nincapang kawagedan nembangang pupuh Sinom ring sisia kelas XI IBB 2 SMA Negeri 3 Singaraja. Wangun tetilikan wantah tetilikan tindakan kelas sane nganggen 2 siklus. Jejering tetilikannyane guru lan sisia kelas XI IBB 2 SMA Negeri 3 Singaraja. Panandang tetilikan wantah runtutan pamargin pamalajahan, kawagedan, miwah panampen sisia. Pamupulan data nganggen kramaning praktiasa, tes, angket/kuesioner, sadu wicara. Tata cara data tureksa sane kaanggen inggih punika analisis kuantitatif miwah analisis kualitatif. Pikolih tetilikan nyantenang (1) runtutan pamargin pamalajahan sane patut sajeroning ngawigunayang media audio-visual sakadi, (a) guru mahbahang materi ngenenin puisi Bali Tradisional, (b) guru ngedengang video anak nembangang pupuh Sinom, (c) guru nyarengin sisia mauruk nembangang pupuh Sinom, (d) guru nakenang pikobet sane kapanggihin sisia, (e) guru ngicenin panampen anggen muputang pikobet sane kapanggihin sisia. (2) ngawigunayang media audio-visual prasida nincapang kawagedan nembangang pupuh Sinom ring sisia kelas XI IBB 2 SMA Negeri 3 Singaraja ngranjing ring sesengguh becik antuk rerata 88,19 lan (3) panampen sisia ring kawentenan media audio-visual anggen nincapang kawagedan nembangang pupuh Sinom ngranjing ring sesengguh lintang positif antuk rerata 47,61. Mangda kawagedan sayan nincap, sisia kaaptiang sering mauruk.Kata Kunci : media audio-visual, nembangang pupuh Sinom. This study aimed to describe (1) measures effective to learning the use of audio-visual media to enhance the ability of singing pupuh Sinom in class XI IBB 2 SMA Negeri 3 Singaraja, (2) the use of audio-visual media is able to enhance the ability of singing pupuh Sinom, (3) student opinion of the audio-visual media to enhance the ability of singing pupuh Sinom. This study is designed in the form of classroom action research using 2 cycles. Subjects in this study are teachers and students in class XI IBB 2 SMA Negeri 3 Singaraja. The object of research is learning steps, abilities/skills, and students opinion. Collecting data using the method of observation, tests, questionnaires/questionnaire, and interviews. Analysis of the data used is the analysis of quantitative and qualitative analysis. These results of the research (1) measures effective to learning the use of audio- visual media such as: (a) teacher explains the material of the poem Bali Traditional, (b) teacher shows a video someone singing pupuh sinom, (c) teacher accompanying the students to practice singing pupuh sinom, (d) the teacher asks problems encountered by students, (e) teacher give solutions to solve the problems experienced by students. (2) the use of audio-visual media to enhance the ability of singing pupuh Sinom in class XI IBB 2 SMA Negeri 3 Singaraja entered in good categories with an average score of 88.19. (3) students opinion with the audio-visual media to enhance the ability of singing pupuh Sinom entered the category of very positive with an average of 47.61. Suggestions on this research is the ability already owned are oftenly trained to improve the skill.keyword : audio-visual media, singing pupuh Sinom.
Seseleh Wangun Intrinsik lan Mustika Ajah-Ajahan Pawatekan ring Naskah Drama Kelas 3A lan 5A Warsa 2015 sane Mamurda "I Godogan" ., Putu Dian Pratiwi; ., I Made Astika, S.Pd.; ., Ida Bagus Putra Manik Aryana, S.S., M.
Jurnal Pendidikan Bahasa Bali Undiksha Vol 3, No 1 (2016):
Publisher : Universitas Pendidikan Ganesha

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.23887/jpbb.v3i1.7414

Abstract

Tetilik puniki wantah matetujon anggen nguningin (1) wangun intrinsik ring naskah drama kelas 3A lan 5A warsa 2015 sane mamurda “I Godogan”, (2) kasuksman mustika ajah-ajahan pawatekan sane wenten ring naskah drama kelas 3A lan 5A warsa 2015 sane mamurda “I Godogan”. Tetilik puniki pinaka soroh tetilik sane nganggen rerincikan Deskriptif-kualitatif. Subjek tetilikan puniki naskah drama kelas 3A lan 5A warsa 2015 sane mamurda “I Godogan”. Objek tetilikan puniki wangun intrinsik lan mustika ajah-ajahan pawatekan. Data ring tetilik puniki kaambil saking naskah drama sane mamurda “I Godogan”. Ring mupulang data, tetilik puniki nganggen asiki metode inggih punika metode dokumentasi. Data tureksa sane kaanggen ring tetilik inggih punika (1) reduksi data, (2) Ngawedarang Data (Penyajian Data), lan (3) Panyutetan (Verifikasi). Pikolih tetilik puniki nyihnayang (1) Wangun intrinsik sane wenten ring naskah drama sane mamurda “I Godogan” inggih punika Unteng (Tema), Rawatan, Lelintihan, Wewatekan, Pabesen (2) Mustika Ajah-ajahan sane wenten ring naskah drama sane mamurda “I Godogan” inggih punika Sradha Bakti (Religius), Arjawa (Jujur), Anut ring Tata Laksana (Disiplin), Teleb Makarya (Kerja Keras), Seneng Ngawi (Kreatif), Ngraga (Mandiri), Rasa Meled Uning (Rasa Ingin Tahu), Urati ring Pawongan (Peduli Sosial), Eling ring Swadharma (Bertanggung Jawab) Kata Kunci : Intrinsik, Mustika Ajah-ajahan, Nakah Drama This aims of this study to determine (1) the intrinsic elements in drama script class 3A and 5A in 2015 entitled "I Godogan” 2) The educational values of the characters in the drama script class 3A and 5A in 2015 entitled "I Godogan". The data used in this research is qualitative descriptive method. This research subject naskah drama kelas 3A lan 5A warsa 2015 sane mamurda “I Godogan". The object of wangun intrinsik lan mustika ajah-ajahan pawatekan. The data in this study were drawn from a drama script entitled "I Godogan". The collecting data in the researchers used a method which is the method of documentation. The analysis of data used in this study are: (1) reduction of data, (2) presentation of data, and (3) conclusion. These results indicate (1) the intrinsic elements that exist in a drama script entitled "I Godogan" are the theme, setting, plot, character and mandate. (2) The educational values of the characters in a drama script entitled "I Godogan" namely religious, honest, disciplined, hard working, creative, independent, curious, defending the country, social concern, responsible. keyword : Intrinsic values, character education, drama script
NUREKSAIN SESURATAN PIDARTA MANUT ANGGAH-UNGGUHING BASA BALI SISIA KELAS X2 BAHASA SMA NEGERI 3 SINGARAJA .,; ., Dr. I Ketut Paramarta, S.S.,M.Hum.; ., Prof. Dr. I Nengah Martha,M.Pd
Jurnal Pendidikan Bahasa Bali Undiksha Vol 3, No 1 (2016):
Publisher : Universitas Pendidikan Ganesha

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.23887/jpbb.v3i1.6803

Abstract

Tetilikan puniki matetujon nlatarang (1) kawagedan sisia kelas X2 Bahasa SMAN 3 Singaraja nyurat teks pidarta manut anggah-ungguhing basa Bali, (2) kaiwangan-kaiwangan sisia kelas X2 Bahasa SMAN 3 Singaraja nyurat teks pidarta manut anggah-ungguhing basa Bali, miwah (3) pikobet sane kapanggihin para sisia kelas X2 Bahasa SMAN 3 Singaraja nyurat teks pidarta manut anggah-ungguhing basa Bali. Tetilikan puniki nganggen palihan tetilik deskriptif kuantitatif-kualitatif. Subjek ring tetilikan puniki sisia kelas X2 Bahasa SMA Negeri 3 Singaraja. Objek tetilikan inggih punika kawagedan, kaiwangan, miwah pikobet sane kapanggihin sisia kelas X2 Bahasa SMA Negeri 3 Singaraja nyurat teks pidarta manut anggah-ungguhing basa Bali. Pamupulan data nganggen kramaning penugasan miwah sadu wicara. Kramaning data tureksa sane manggen ingih punika analisis kualitatif miwah analisis kuantitatif antuk pamargi (1) reduksi data, (2) deskripsi data, (3) klasifikasi data, lan (4) panyutetan. Pikolih tetilikan puniki nyantenang (1) kawagedan sisia kelas X2 Bahasa SMA Negeri 3 Singaraja nyurat teks pidarta manut anggah-ungguhing basa Bali ngranjing ring sesengguh becik antuk rerata 70,4. (2) kaiwangan sisia nyurat teks pidarta manut anggah-ungguhing basa Bali wenten kekalih: (a) kruna sane kanggen miwah (b)paiketan kuub lengkara. (3) pikobet sane kapanggihin sisia nyurat teks pidarta manut nganggen angah-ungguhing basa Bali inggih punika (a) kaweruhan basa Bali, (b) kaweruhan kosabasa Bali, (c) kaweruhan basa Bali alus, (d) buku indik pangajah-ajahan basa Bali sane kirang, (e) daging plajahan basa Bali sane meweh, miwah (f) wangun pidarta. Piteket ring tetilikan puniki mangda pikobet sane kapanggihin sayuakti katepasin antuk nelebin peplajahan basa Bali Kata Kunci : teks pidarta, anggah-ungguhing basa Bali The purpose of this research is to describe (1) to determine the student's tenth grade at SMAN 3 Singaraja ability to write a speech using anggah-ungguhing basa Bali, (2) to know the mistakes tenth grade students at SMAN 3 Singaraja in writing speech using anggah-ungguhing basa Bali, (3) to know the problems tenth grade student at SMAN 3 Singaraja in writing speech using anggah-ungguhing basa Bali. This research is using deskriptif kualitatif-kuantitatif. The subject is tenth grade student in bahasa department at SMAN 3 Singaraja. The object is ability, mistakes and problems which are owned in tenth grade bahasa depatment student at SMAN 3 Singaraja writing speech using anggah-ungguhin basa Bali. Data collected by using the assignment method and interview. Data analysis method used is the analysis of qualitative and quantitative analysis. The Phase : (1) data reduction, (2) data descriptions, (3) data classification, and (4) conclusion. The result if this research is (1) the ability tenth grade bahasa department at SMAN 3 Singaraja writing speech using anggah-ungguhin basa Bali is well with 70,4 average score, (2) the student mistakes in writing speech using anggah-ungguhing basa Bali is (a) diction and (b) content. (3) The problems in writing speech using anggah-ungguhin basa Bali is (a) experienced on bali langguage, (b) experienced of vocabulary, (c) mastery of bali alus langguage, (d) books about how to make speech using anggah-ungguhin basa Bali, (e) the lesson of Bali langguage id to difficult (f) not yet understood about rules to make a speech. suggestion from this study that the constraints experienced, should continue to be followed up with Balinese language learning more enterprising and persevering. keyword : Speech, Anggah-ungguhin basa Bali
SESELEH WANGUN INTRINSIK MIWAH GUNA SARAT PAGURON-GURON RING SAJERONING PUPULAN CERPEN JRO LALUNG NGUTAH KAKAWIAN IBW WIDIASA KENITEN ., A.A Raka Adi Suryawati; ., Ida Ayu Putu Purnami, S.S., M.Pd; ., Prof. Dr. I Nyoman Sudiana, M.Pd
Jurnal Pendidikan Bahasa Bali Undiksha Vol 3, No 1 (2016):
Publisher : Universitas Pendidikan Ganesha

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.23887/jpbb.v3i1.7032

Abstract

KUUB Tetilik puniki matetujon anggen nelatarang (1) wangun intrinsik lan (2) guna sarat paguron-guron ring pupulan cerpen Jro Lalung Ngutah kakawian IBW Widiasa Keniten. Tetilikan puniki pinaka tetilikan kapustakaan sane madue kahanan deskriptif kualitatif. Jejering ring tetilikan puniki inggih punika pupulan cerpen Jro Lalung Ngutah kakawian IBW Widiasa Keniten. Penandang tetilikannyane inggih punika wangun intrinsik lan guna sarat paguron-guron ring pupulan cerpen Jro lalung Ngutah Kakawian IBW Widiasa Keniten. Tetilikan puniki nganggen metode dokumentasi lan studi pustaka, data tureksa sane kaanggen inggih punika (1) identifikasi data, (2) reduksi data, (3) klasifikasi data, (4) interpretasi data lan (5) pamicutet. Kawentenan wangun intrinsik punika wenten 7 minakadi (1) unteng, (2) lelintihan satua, (3) pragina, (4) genah kasatuayang, (5) genah linggih sang pangawi, (6) paribasa lan (7) piteket. Samian wangun intrinsik punika prasida kapinggihin ring pupulan cerpen Jro Lalung Ngutah kakawian IBW Widiasa Keniten. Guna sarat paguron-guron sane prasida kapanggihin ring pupulan cerpen puniki wenten 11 minakadi parama tatwa (religius), eling ring swadharma (tanggung jawab), seleg makarya (kerja keras), akeh madue reragragan (kreatif), rasa meled uning (rasa ingin tahu), awiwahara (toleransi), pasawitran (bersahabat), ngutamayang katreptian (cinta damai), urati ring pasemetonan (peduli sesama), urati ring palemahan (peduli lingkungan) lan tresna panegara (cinta tanah air). Guna sarat sane pinih akeh kapanggihin ring pupulan cerpen Jro Lalung Ngutah puniki inggih punika parama tatwa (religius). Dumogi pikolih tetilikan puniki prasida mawiguna majeng ring krama Bali lan pembina basa Bali pamekasnyane ring sajeroning cerpen basa Bali. Kata Kunci : cerpen, guna sarat paguron-guron, wangun intrinsik ABSTRACT The present study aimed at describing (1) intrinsic structure and (2) the value of character education exisying in a short story entitled Jro Lalung Ngutah. This research is a descriptive qualitative literatura nature. The subject of this study was a collection of short stories entitled Jro Lalung Ngutah. The object of this study was intrinsic structure and the value of character education exisying in a short story entitled Jro Lalung Ngutah. This study was designed as descriptive qualitative and the data were collected by usong documentation method and literature review. The data were analyzed in five stages (1) data identification, (2) data reduction, (3) data classification, 4) interpretation of data and (5) conclusion. There are seven intrinsic elements including (1) theme, (2) plot, (3) figure, (4) setting, (5) point of view, (6) proverb, and (7) moral value. Those seven elements were found in the short stories. In the short stories, there were found 11 there were religious, responsible, hard work, creative, curiosity, tolerance, friendship, love peace, care to each other, environmental care and love of country. The most frequent value of character education was religious. Hopefully this study can be beneficial in Balinese language teaching and learning, specifically in terma of short stories. keyword : short story, the value of character education, intrinsic structure
SARANA TEMBANG "MELAYANGAN" OLIH EMONI KAANGGEN NINCAPANG KAWAGEDAN NYURAT PUISI BALI ANYAR SISIA KELAS VIII 6 SMP NEGERI 3 BANJAR ., Ni Kadek Erni Yuni Andani; ., Drs. Gede Gunatama, M.Hum.; ., Ida Bagus Rai, S.S., M.Pd
Jurnal Pendidikan Bahasa Bali Undiksha Vol 3, No 1 (2016):
Publisher : Universitas Pendidikan Ganesha

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.23887/jpbb.v3i1.7407

Abstract

Penelitian ini bertujuan untuk mendeskripsikan (1) langkah-langkah pembelajaran menulis puisi Bali modern menggunakan media lagu “Melayangan” oleh Emoni (2) kemampuan siswa dalam menulis puisi Bali modern menggunakan media lagu “Melayangan” oleh Emoni, dan (3) respon siswa terkait proses pembelajaran menulis puisi Bali modern menggunakan media lagu “Melayangan” oleh Emoni. Penelitian ini menggunakan rancangan penelitian tindakan kelas yang dilaksanakan dalam dua siklus. Subjek penelitian ini adalah siswa kelas VIII 6 SMP Negeri 3 Banjar. Objek penelitian ini adalah pemanfaatan media lagu “Melayangan” oleh Emoni dalam pembelajaran menulis puisi Bali modern dan kemampuan siswa menulis puisi Bali modern. Metode pengumpulan data yang digunakan penelitian ini menggunakan metode observasi, tes, dan angket/kuesioner. Data dianalisis menggunakan teknik deskriptif kuantitatif dan kualitatif. Hasil penelitian ini adalah (1) ada beberapa langkah pembelajaran yang dilaksanakan untuk meningkatkan kemampuan menulis puisi Bali modern menggunakan media lagu “Melayangan” oleh Emoni. Diantaranya : eksplorasi, elaborasi dan konfirmasi, (2) peningkatan nilai rata-rata dalam menulis puisi Bali modern dari 70,48 pada siklus I menjadi 80,45 pada siklus II, (3) siswa sangat setuju terhadap pemanfaatan media lagu “Melayangan” oleh Emoni dalam pembelajaran menulis puisi Bali modern dengan peningkatan respon siswa dari 21,93 pada siklus I menjadi 26,12 pada siklus II. Kata Kunci : media, lagu, menulis, puisi Bali modern. This study aimed to describe (1) the steps of learning to write poetry modern Balinese using song "Melayangan" by Emoni media (2) the ability of students to write poetry modern Balinese using song "Melayangan" by Emoni media, and (3) response related students learning to write poetry modern Balinese using song "Melayangan" by Emoni media. This study uses the design of classroom action research conducted in two cycles. The subjects were students of class VIII 6 SMP Negeri 3 Banjar.. The object of this study is the use of song “Melayangan” by Emoni media in learning to write modern Bali poetry and the students ability to write modern Bali poetry. The methods in collecting the data that used in this research is observation methods, test, and questionnaires / questionnaire. Data were analyzed using descriptive quantitative and qualitative techniques. The results of this research are (1) there are some lessons that have been implemented to improve the ability to write poetry modern Balinese using song "Melayangan" by Emoni media. Among them : the exploration, elaboration and confirmation, (2) improve the ability to write poetry modern Balinese, with the average score value write poetry modern Balinese students from the first cycle to 70,48 at 80,45 in the second cycle, (3) students very agree using song "Melayangan" by Emoni media in learning to poetry modern Balinese with increased student response from 21,93 at 26,12 in the first cycle to the second cycle.keyword : media, song, writing, modern Bali poetry.
ANGGAH-UNGGUHING BASA BALI RING PARUMAN DADIA PASEK GELGEL, DESA ADAT PENGLATAN, KECAMATAN BULELENG, KABUPATEN BULELENG ., Widiari Luh; ., Dra. Made Sri Indriani, M.Hum.; ., Ida Bagus Made Ludy Paryatna, S.S.
Jurnal Pendidikan Bahasa Bali Undiksha Vol 3, No 1 (2016):
Publisher : Universitas Pendidikan Ganesha

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.23887/jpbb.v3i1.6990

Abstract

Tetilik puniki matetujon nlatarang indik (1) kawentenan anggah-ungguhing basa Bali ring paruman Dadia Pasek Gelgel Desa Adat Penglatan (2) sane ngawinang anggah-ungguhing basa Bali kaanggen ring paruman Dadia Pasek Gelgel, (3) rasa basa sane akeh kaanggen olih krama Dadia Pasek Gelgel. Jejering tetilik puniki inggih punika Krama Dadia Pasek Gelgel Desa Adat Penglatan. Panandang tetiliknyane inggih punika kawentenan anggah-ungguhing basa Bali, sane mawinan wentennyane anggah-ungguhing basa Bali lan rasa basa sane akeh kaanggen rikala paruman ring Dadia Pasek Gelgel. Tetilik puniki nganggen palihan tetilik deskriptif kualitatif. Ring tetilik puniki nganggen tetiga kramaning mupulang data inggih punika: 1) kramaning pratiaksa, 2) kramaning saduwicara, 3) kramaning dokumentasi lan suara basa. Data tureksa sane kanggen minakadi: 1) Data sane Kajudi, 2) Data sane Katur, 3) Tetingkesan. Pikolih ring tetilik puniki inggih punika (1) kawentenan anggah-ungguhing basa Bali ring paruman Dadia Pasek Gelgel, inggih punika: basa Bali Alus Sor, basa Bali Alus Mider, basa Bali Madia, basa Bali Andap miwah basa Bali Campur. (2) pakrana sane ngawinang anggah-ungguhing basa Bali kaanggen ring Paruman Dadia Pasek Gelgel, inggih punika: 8 unsur sane patut kauratiang, minakadi, genah lan galah, pamilet tutur, tetujon bebaosan, unteng bebaosan, nada bebaosan, piranti bebaosan, norma bebaosan lan wentuk bebaosan. (3) rasa basa sane pinih akeh kaanggen olih krama Dadia Pasek Gelgel ri kala paruman inggih punika basa Bali Madia sane akeh bebaosannyane 12 utawi 42,9 %. Panilik ngaptiang mangda panilik sane tiosan prasida nglanturang tetilik puniki lan prasida ngrajegang basa Bali druene.Kata Kunci : anggah-ungguhing basa Bali, paruman. This study has the objective describes (1) the state of grammar Bali in Paruman Dadia Pasek Gelgel Village People Penglatan (2) which causes the grammar Bali language used in Paruman Dadia Pasek Gelgel, (3) the language most widely used by people Dadia Pasek Gelgel , The subject of this research is Dadia Pasek Gelgel Penglatan Village. Object of research is a state grammar Bali language, which led to their grammar Pasek Bali in Paruman Dadia Gelgel and flavor bases are most widely used in Paruman Dadia Gelgel Pasek. This research uses descriptive qualitative research. In this study using three methods of data collection, namely 1) the method of observation, 2) interviews, 3) the method of documentation and the sound of the language. Analysis of the data used, such as 1) Data identification, 2) Data classification, 3) Conclusion. The results of this research were 1) the state of governance in the Balinese language Paruman Pasek Gelgel Dadia Village People Penglatan is Bahasa Bali Alus Low (ASO), Bahasa Bali Alus Mider, Alus Bali English Medium (Madia), English and Bahasa Bali Bali Andap Mix. 2) which causes the system Balinese language used in Paruman Dadia Pasek Gelgel are eight elements that must be considered, such as the place and time, participants, objectives, topics, notes, instruments, norms and forms of speech. 3) the language most widely used by people Dadia Pasek Gelgel when Paruman is Bahasa Bali Alus Average amount percakapannyane 12 or 42.9%. Researchers hope that other researchers can continue this study and in order to preserve our Balinese languagekeyword : grammar Balil language, paruman