Retno Hestiningsih
Fakultas Kesehatan Masyarakat Universitas Diponegoro, Jalan Prof. Soedarto, Tembalang, Kecamatan Tembalang, Kota Semarang, Jawa Tengah, Indonesia

Published : 143 Documents Claim Missing Document
Claim Missing Document
Check
Articles

Found 1 Documents
Search
Journal : Jurnal Abdimas

Mangrove Honey Bees: A Food and Nutrition Security Solution for Coastal Communities Affected by Climate Hestiningsih, Retno; Wuryanto, Moh Arie; Yuliawati, Sri; Setiawan, Henry; Sutiningsih, Dwi; Nur Aini, Meira; Martini, Martini
Jurnal Abdimas Vol. 30 No. 1 (2026): June 2026
Publisher : Universitas Negeri Semarang

Show Abstract | Download Original | Original Source | Check in Google Scholar | DOI: 10.15294/abdimas.v30i1.39948

Abstract

Climate change has caused significant impacts on coastal areas, particularly in the form of tidal flooding, coastal abrasion, and environmental degradation, which in turn affect food and nutrition security as well as the socio-economic conditions of local communities. This community service activity aimed to strengthen food and nutrition security while enhancing the adaptive capacity of coastal communities to climate change through the sustainable utilization of mangrove ecosystems by implementing mangrove honey bee cultivation in Tugu District, Semarang City. The program employed a participatory community-based approach that included socialization activities, a one-day technical training on mangrove honey bee cultivation, the establishment of a community business group, and the assessment of participants’ knowledge improvement using pretest and posttest methods. The results indicated an increase in participants’ knowledge following the training, accompanied by improved community awareness regarding the importance of mangrove conservation and the economic potential of mangrove honey as a nutritious food source. Furthermore, the program successfully facilitated the formation of a mangrove honey bee management group oriented toward sustainable business development. Based on these findings, it can be concluded that mangrove honey bee cultivation has strong potential as an effective climate change adaptation strategy to support food and nutrition security as well as the economic resilience of coastal communities. The recommendations emphasize the need for continuous mentoring, strengthening of community business institutions, and the integration of mangrove conservation programs with local economic development to support the implementation of nature-based community service models in coastal areas.
Co-Authors - Sulistiyani -, Fitni Hidayati Adiyulianto, Bonaventura Adji Bayu Massaid Afianto, Rery Agnes Ajeung Dheandri Aip Saripudin Ajie, Muhammad Wahyu Nugraha Akhmad Purnianto Alfira Yuniar Damayanti Ali Rahayu Alif Kiky Listiyati, Alif Amira Nada Fatikha Anda Putri Adisasmita Anggy Dwi Putriandani, Anggy Annashr, Nissa Noor Annisa, Shofi Ari Udijono Ari Udiyono Arie Wurjanto Arie Wuryanto, Arie Ariyani, Fitri Asfi Manzilah Asriati Wahidah Asti Haningtias Sari Astriana, Novi Atik Mawarni Ayun Robi'atul Adawiyah Ayun Sriatmi Ayuningtyas, Rima Tunjungsari Dyah Bagoes Widjanarko Bhakti Chrisna Pambudi Budiyono Budiyono Chaca Ramadhani Choirul Azizah Cornelia Palmasari Ariesta Putri Corry Laura J. Sianturi Danang Wahansa Sugiarto Daniswara, Sabrina Destyana Ayu Wulandari Desy Hafidhotul Ilmi Deviana, Dika Devy Amelia Nurul Alamsyah Dewi Fajar Kharisma Dian Dwi Restiani Dian Putri Nastiti, Dian Didik Setiawan Diyana, Sutra Dominggus Ongky Diaz Dwi Agustin Ronawati Dwi Rahayuningsih Dwi Sutiningsih Dwina Rizki Anindhita Elsa Panji Sukma Elsye Giovanny Puspitasari Eva Lestari Faizatun Nikmah Farah Ghina Arifah Farid Masum Fauzi Fauzi, Laverda Hafwi Nur Fitri Dewi Puspita Anggraini Fitriana Dwi Fidiawati Govinda Restu Syahputra Habibillah, Annis Syahri Hasyanah, Uswatun Hayati Era Novroza Henry Setiawan Henry Setiawan Susanto, Henry Setiawan Henry Setiawan, Henry Henry Setyawan Susanto Henry Setyawan Susanto Hitipeuw, Derico I Gede Dedy Suwartawan Ika Dina Amin, Ika Dina Ikhwa Atika Sury Imam Suhada Inggita Raiesa Rahmi Irfany, Ghina Salsabila Irneta Bela Novita Jayanti, Siswi Karo Karo, Nicholas Avorandi Kartika, Juli Arminta Sari Kautsari Meitia Nurzaeni Koni Agustyana Wijayanti Layna Ratna Sari Lenakoly, Trivano Yonathan Lestari, Dwi Nikmah Lestari, Nita Dwi Lintang Dian Saraswati Ludfi Santoso, Ludfi Luluk Safura Priyandina Luqman Zarkasyi Lutfi Santoso M Arie Wuryanto M. Arie Wuryanto M. Arie Wuryanto M. Arie Wuryanto M. Arie Wuryanto MARTINI Martini Martini Martini Martini Martini Martini2 Masyhuda Masyhuda Mateus Sakundarno Adi, Mateus Sakundarno Maya Sari Aprilina, Maya Meilinda Hilda Ryani Merry Putri Wijayanti Meuthika Noor Fitriyana, Meuthika Noor Mochamad Hadi mochamad Hadi Mochammad Hadi Moh Arie Wuryanto Moh. Arie Wurjanto Mohd Abd Rahman Mualifah, Zuyyinatul Muh Fauzi, Muh Muh, Fauzi Muhamad Zulfikar Firdaus Muhammad Agus Muljanto Muhammad Iqbal Kurniawan Mulyasari, Septiana Mursid Raharjo Mutia Farida Akhsanti Nanda Listya Sukmawati Nayla, Sonya Maharani Anindya Nissa Kusariana Novianti, Ervina Nur Aini, Meira Nurtiyana Mawarni Patria Silviana Pelastri Rahayu Permana, Tantri Nur Praba Ginandjar Praba Ginandjar Punguan Sitanggang Purwantisasari, Susiana Puspita Kristina Kusumawati Puspitasari, Elsye Giovanny Putri, Alifia Adfriska Puspita Rahayu Ningtyas Rahmawati, Ana Novia Rahmita Damayanti Rani Wijayanti Raras Sekti Pudyasari Ratih Amanda Puspitasari Ratih Ristyanti Ratih Sari Wardani Ratnaningsih Ratnaningsih Rery Afianto Reyzi Hanandita Nariswara RR. Ella Evrita Hestiandari Rully Rahadian Rully Rahadian Rushadi Rushadi Rusliana Apriliasari Sari, Arlyn Manggar Sayono Sayono Selestin Nisfu Choiriyah Septi Wulandari Setyani, Hadining Dwi Shofi Nazilatul Rizqi Simanjuntak, Agnes Apria Siswi Jayanti Siti Zubaidah Sri Rahayu Sri Yuliawati Sri Yuliawati Sri Yuliawati Sri Yuliawati Sri Yuliawati Sri Yuliawati Suci Amalia Febriyanti Sudiyanti -, Sudiyanti Sudjut Haryanto Sugiarto, Danang Wahansa Suhartati Suhartati SULISTIYANI SULISTIYANI Sulistyani Sulistyani Susiana Purwantisari Susiana Purwantisari Susiana Purwantisasi Susiana Purwintasari Sutopo Patria Jati Sutra Diyana Syahrizal Syahrizal Syulistia, Rafika Tariyadi Tariyadi Tutut Okta Hardiyanti Udi Tarwotjo Undari Nurkalis, Undari Vianus, Ade Margus Vitiana, Destie Nur Laily Vrishelli Setiadi Putri Wahyu Supriyanto Wardaya, Elok Cendikia Esti Whawan Bayu Arusyid Wiwik Handayani Wiwin Rahma Dhiana Wurjanto, Arie Wurjanto, M. Arie Wurjanto, Moh Arie Wurjanto, Moh. Arie wuryanto, M arie Wuryanto, Moh Arie Wuryanto, Mohammad Arie Yudhy Cahyo Priyotomo Yuniar Triasputri Yusli Harini Yusup, Nur Avinda Zidny Salsabila Zulfa, Afifah Afanin Zulfah Fitria Fajriahadun Ni'mah